Interpelacja w sprawie reorganizacji systemu resocjalizacji nieletnich i likwidacji placówek resocjalizacyjnych

Panie Ministrze,

zwracam się z interpelacją w sprawie działań podejmowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości w zakresie reorganizacji systemu resocjalizacji nieletnich, które - według informacji przekazywanych przez środowiska zawodowe pracowników resocjalizacji - prowadzą w praktyce do likwidacji kolejnych placówek resocjalizacyjnych, w tym zakładów poprawczych i ośrodków wychowawczych.

Pracownicy systemu resocjalizacji, zrzeszeni w związkach zawodowych działających w placówkach podległych Ministerstwu Sprawiedliwości, wskazują, że proces ten realizowany jest przede wszystkim w oparciu o kryterium oszczędności finansowych, z pominięciem realnych konsekwencji społecznych, wychowawczych i bezpieczeństwa publicznego. Wskazywana jest m.in. likwidacja Zakładu Poprawczego w Świdnicy jako początek szerszego procesu redukcji systemu resocjalizacji nieletnich w Polsce.

Z przekazywanych informacji wynika, że likwidacja placówek skutkuje:

• przeciążeniem pozostałych ośrodków resocjalizacyjnych,
• obniżeniem skuteczności oddziaływań wychowawczych i resocjalizacyjnych,
• rozbijaniem wypracowanych przez lata lokalnych mikroklimatów resocjalizacyjnych,
• zwiększonym ryzykiem powrotu nieletnich do społeczeństwa bez skutecznej resocjalizacji,
• w dłuższej perspektywie - wzrostem przestępczości oraz kosztów społecznych i finansowych ponoszonych przez państwo.

Jednocześnie środowiska te podnoszą, że wcześniejsze deklaracje Ministerstwa Sprawiedliwości dotyczące modernizacji i rozwoju systemu resocjalizacji, w tym zapowiedzi nowelizacji ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich, nie zostały dotychczas przełożone na transparentne działania legislacyjne ani realny dialog z praktykami systemu.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi obecnie działania zmierzające do likwidacji lub czasowego zawieszania działalności placówek resocjalizacyjnych dla nieletnich, a jeżeli tak - to od stycznia 2024 roku które placówki zostały lub mają zostać objęte tymi decyzjami?
2. Jakie były przesłanki merytoryczne, społeczne i wychowawcze decyzji o likwidacji Zakładu Poprawczego w Świdnicy?
3. Czy przed podjęciem decyzji o likwidacji placówek przeprowadzono analizy dotyczące wpływu tych działań na bezpieczeństwo publiczne, skuteczność resocjalizacji oraz przyszłe koszty społeczne?
4. W jaki sposób Ministerstwo Sprawiedliwości zamierza przeciwdziałać przeciążeniu pozostałych placówek resocjalizacyjnych oraz obniżeniu jakości pracy wychowawczej?
5. Czy prowadzone są prace legislacyjne nad nowelizacją ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich, a jeżeli tak - na jakim etapie się znajdują i czy w prace te włączani są praktycy systemu resocjalizacji?
6. Czy ministerstwo planuje realne konsultacje społeczne ze związkami zawodowymi oraz kadrą placówek resocjalizacyjnych przed podejmowaniem dalszych decyzji reorganizacyjnych?
7. Jak Ministerstwo Sprawiedliwości ocenia długofalowe skutki finansowe likwidacji placówek resocjalizacyjnych w kontekście potencjalnego wzrostu wydatków na system penitencjarny, wymiar sprawiedliwości oraz pomoc ofiarom przestępstw?

Z uwagi na wagę problemu, jego bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo publiczne oraz przyszłość młodzieży objętej oddziaływaniami resocjalizacyjnymi, uprzejmie proszę o udzielenie szczegółowej odpowiedzi.

Z poważaniem

Tadeusz Woźniak
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej