Interpelacja w sprawie przyszłości pilotażu usług farmaceuty w zakresie antykoncepcji awaryjnej

Szanowna Pani Minister,

program pilotażowy umożliwiający farmaceutom wystawianie recept na antykoncepcję awaryjną funkcjonuje w Polsce od maja 2024 r. i stanowi element testowania rozszerzonej roli farmaceuty jako dostępnego profesjonalisty medycznego w systemie ochrony zdrowia. Program ten wpisuje się w kierunek wzmacniania kompetencji farmaceutów jako zawodu medycznego, zgodnie z ustawą o zawodzie farmaceuty oraz praktyką stosowaną w wielu państwach europejskich.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami pilotaż ma zakończyć się 30 czerwca 2026 r. W związku ze zbliżającą się datą jego wygaśnięcia pojawiają się pytania dotyczące dalszych planów Ministerstwa Zdrowia wobec tego rozwiązania oraz harmonogramu jego ewaluacji.

Dotychczasowe doświadczenia wskazują, że program w znacznym stopniu zwiększył dostępność świadczenia dla pacjentek. W pilotażu uczestniczy już ponad 1 400 aptek w całej Polsce, co stanowi ponad 10% wszystkich placówek. Szczególnie istotne jest zwiększenie dostępności w mniejszych miejscowościach, gdzie dostęp do szybkiej konsultacji lekarskiej bywa utrudniony. Skrócenie ścieżki uzyskania świadczenia ma w tym przypadku duże znaczenie medyczne, ponieważ skuteczność antykoncepcji awaryjnej jest bezpośrednio związana z czasem jej zastosowania.

Z danych Centrum e-Zdrowia wynika, że w 2025 r. w polskich aptekach wystawiono 52 967 recept na antykoncepcję awaryjną. Najczęściej korzystały z nich kobiety w wieku 19-40 lat, które stanowiły 69% wszystkich pacjentek. Dane te wskazują, że jest zapotrzebowanie na szybki i dostępny model uzyskania tego świadczenia.

Jednocześnie nie pojawiła się dotąd informacja, czy Ministerstwo Zdrowia planuje przedłużenie pilotażu, jego zakończenie, czy też przekształcenie programu w stałe rozwiązanie systemowe. Jasnych decyzji w tej sprawie oczekują nie tylko pacjentki, ale także środowisko farmaceutów uczestniczących w programie.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje przedłużenie pilotażu usług farmaceuty w zakresie wystawiania recept na antykoncepcję awaryjną po 30 czerwca 2026 r.?
2. Czy rozważane jest przekształcenie pilotażu w stałe rozwiązanie systemowe, np. w formie świadczenia gwarantowanego w postaci porady farmaceutycznej?
3. Na jakim etapie znajdują się prace nad ewaluacją programu pilotażowego i kiedy planowane jest przedstawienie jej wyników?
4. Jakie kryteria i wskaźniki Ministerstwo Zdrowia przyjęło przy ocenie skuteczności oraz zasadności dalszego funkcjonowania programu?
5. Czy Ministerstwo Zdrowia analizuje również inne możliwe modele zwiększenia dostępności antykoncepcji awaryjnej dla pacjentek w Polsce?

Z wyrazami szacunku

Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP