Interpelacja w sprawie wykonywania nadzoru nad prokuraturą w zakresie stosowania przepisów dotyczących waloryzacji składek emerytalnych oraz standardów ochrony praw obywateli

Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura poselskiego wpłynęła sprawa obywatelki, która od dłuższego czasu prowadzi spór z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych dotyczący prawidłowego ustalenia wysokości świadczenia emerytalnego. Sprawa ta – choć indywidualna – ujawnia szerszy, systemowy problem, który może dotyczyć znacznej liczby ubezpieczonych.

Z przekazanej dokumentacji wynika, że w praktyce stosowania art. 25 i art. 25a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych pojawiają się rozbieżności interpretacyjne, w szczególności w zakresie:

• sposobu uwzględniania waloryzacji kwartalnej składek i kapitału początkowego po przeprowadzeniu waloryzacji rocznej,
• relacji pomiędzy praktyką organu rentowego a stanowiskami prezentowanymi w odpowiedziach na interpelacje poselskie,
• metodologii sporządzania opinii biegłych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Wskazane kwestie mogą mieć wpływ na wysokość ustalanych świadczeń oraz na poczucie pewności prawa po stronie obywateli.

W przedmiotowej sprawie obywatelka kilkukrotnie zwracała się do prokuratora generalnego o zbadanie zasadności wniesienia nadzwyczajnych środków prawnych.

Z posiadanych informacji wynika, że:

• każdorazowo pisma były przekazywane do prokuratury regionalnej,
• Prokuratura Krajowa nie poinformowała skarżącej o wynikach ewentualnego nadzoru,
• problemem był długi czas oczekiwania na odpowiedź.

Opisany stan rzeczy skłania do postawienia pytań o funkcjonujące procedury oraz standardy w zakresie rozpatrywania tego rodzaju wniosków, a przede wszystkim pojawiają się pytania dotyczące wykonywania przez odpowiednie organy konstytucyjnej i ustawowej funkcji nadzorczej.

W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy minister sprawiedliwości posiada informacje o skargach obywateli dotyczących stosowania przepisów o waloryzacji składek przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz o ewentualnych rozbieżnościach interpretacyjnych w tym zakresie?
2. Jakie mechanizmy nadzorcze stosuje prokurator generalny w sytuacji wielokrotnego kierowania skarg do jednostek prokuratury niższego szczebla oraz czy przewidziane są procedury weryfikacji takich spraw na poziomie centralnym?
3. Czy obowiązują wytyczne lub standardy dotyczące sposobu rozpatrywania wniosków obywateli o wniesienie nadzwyczajnych środków zaskarżenia w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych?
4. Czy w ramach nadzoru analizowany jest problem jakości i metodologii opinii biegłych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz ich wpływu na treść rozstrzygnięć sądowych?
5. Jakie instrumenty ochrony praw obywatela przewiduje obecnie system prawny w sytuacji, gdy występują rozbieżności interpretacyjne mogące wpływać na wysokość świadczeń emerytalnych?