Interpelacja w sprawie skutków finansowych projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, oznaczonego jako UD213

Szanowny Panie Marszałku,

na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu kieruję do Pani Minister Zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy interpelację w sprawie skutków finansowych projektu ustawy oznaczonego jako UD213.

Sposób przygotowania projektu ustawy UD213 daje obraz nie tylko przerostu regulacyjnego, lecz także nieporadności rządu w prowadzeniu elementarnie spójnej polityki podatkowej. Zamiast przewidywalnego prawa i odpowiedzialnego zarządzania państwem widzimy doraźność i chaos. W praktyce jest to projekt, który podważa własne decyzje państwa podjęte niedawno, wprowadza radykalne zakazy bez wiarygodnego uzasadnienia, a koszty przerzuca na budżet, przedsiębiorców i obywateli. Proces legislacyjny powinien być poprzedzony rzetelną diagnozą, zbadaniem skali zjawisk, oceną skutków oraz realnymi konsultacjami. Tymczasem projekt UD213 wygląda jakby był pisany w gabinecie pod tezę, z późniejszym dopasowywaniem uzasadnień i terminów do społecznej krytyki.

Dlaczego rząd proponuje rozwiązania najostrzejsze z możliwych, dlaczego odrzuca warianty mniej restrykcyjne i lekceważy argumenty podnoszone w toku uzgodnień? Dlaczego rząd nie przedstawia danych o skali rynku, liczbie podmiotów objętych regulacją i konsekwencjach fiskalnych? Dlaczego rząd stosuje logikę skrajnych ograniczeń w jednej sferze, a w innych – mimo porównywalnych ryzyk zdrowotnych i społecznych – pozostaje przy rozwiązaniach mniej restrykcyjnych? Obywatele widzą tę selektywność. Widzimy ją również w samym uzasadnieniu projektu, które zamiast spójnej polityki pokazuje doraźność i przypadkowość decyzji. Projekt cechuje: brak konsekwencji, brak danych, brak oceny skutków i brak zdolności do prowadzenia realnych konsultacji.

W związku z powyższym proszę Ministra Zdrowia o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie konkretne dane empiryczne i analizy skutków regulacji stanowiły podstawę dla wprowadzenia w UD213 rozwiązań o charakterze zakazowym, a nie regulacyjnym?

2. Jak rząd oszacował wpływ projektu ustawy UD213 na dochody budżetu państwa z akcyzy i VAT, zarówno w roku wejścia w życie przepisów, jak i w perspektywie kolejnych lat, z uwzględnieniem ryzyka przeniesienia popytu do szarej strefy?

3. Jakie przewidziano mechanizmy egzekwowania zakazów i jakie będą koszty ich wdrożenia, w tym koszty administracyjne i kontrolne?

4. Jak rząd oszacował wpływ UD213 na sytuację mikro-, małych i średnich przedsiębiorców, miejsca pracy oraz ciągłość łańcuchów dostaw, włącznie z kosztami wycofania produktów z rynku, rozwiązania umów i ryzykiem roszczeń?

5. Dlaczego projekt przyjmuje rozwiązania najbardziej dolegliwe, bez wykazania, że środki mniej restrykcyjne nie osiągnęłyby celu?

6. Kto poniesie finansową odpowiedzialność za skutki wprowadzenia w życie restrykcyjnych przepisów zawartych w projekcie UD213, jeśli doprowadzi on do spadku dochodów publicznych, wzrostu szarej strefy i destabilizacji tysięcy legalnie działających firm?

7. Proszę o przedstawienie szczegółowej analizy dotychczasowych podwyżek podatku akcyzowego w rozbiciu na kategorie sprzedażowe produktów objętych podatkiem w zestawieniu rocznym za lata 2023, 2024 i 2025 oraz wpływów podatkowych z ww. podwyżek do budżetu państwa z uwzględnieniem poziomu inflacji w tym okresie.

Z poważaniem

Poseł na Sejm RP
Grzegorz Gaża