Interpelacja w sprawie naruszeń przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej oraz procedur reagowania

Szanowny Panie Ministrze,

w związku z powtarzającymi się w ostatnim czasie informacjami o naruszeniach przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej, a także incydentach z udziałem obiektów powietrznych o nieustalonym lub potencjalnie wrogim charakterze, zwracam się z prośbą o udzielenie szczegółowych informacji w tej sprawie.

Kwestia integralności przestrzeni powietrznej państwa ma fundamentalne znaczenie dla bezpieczeństwa narodowego, wiarygodności sojuszniczej w ramach NATO oraz poczucia bezpieczeństwa obywateli. Jednocześnie mam pełną świadomość wrażliwości operacyjnej części zagadnień i konieczności zachowania niejawności niektórych danych. Niemniej jednak opinia publiczna ma prawo do rzetelnej informacji o skali zagrożeń i adekwatności podejmowanych działań.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Ile przypadków naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej odnotowano w okresie od 1 stycznia 2024 r. do dnia udzielenia odpowiedzi na niniejszą interpelację?
   a) Ile z nich dotyczyło obiektów wojskowych, a ile cywilnych?
   b) Ile przypadków miało charakter celowy, a ile zostało zakwalifikowanych jako incydenty niezamierzone?
2. Jakie były najczęstsze kierunki naruszeń oraz na jakich obszarach kraju odnotowano ich największą koncentrację (w ujęciu ogólnym, bez ujawniania danych wrażliwych)?
3. Czy w analizowanym okresie doszło do sytuacji, w których systemy radiolokacyjne lub inne elementy systemu rozpoznania przestrzeni powietrznej nie zapewniły pełnej i natychmiastowej identyfikacji obiektu? a) Jeśli tak – jakie działania naprawcze podjęto?
4. Czy w związku z powtarzającymi się incydentami wprowadzono nowe procedury reagowania operacyjnego (ROE – Rules of Engagement) lub zmodyfikowano istniejące algorytmy postępowania?
   a) Jeśli tak – od kiedy obowiązują nowe procedury?
   b) Czy obejmują one skrócenie czasu reakcji lub zmianę zasad użycia środków bojowych?
5. Jak wygląda obecnie współpraca operacyjna w zakresie ochrony polskiej przestrzeni powietrznej w ramach zintegrowanego systemu obrony powietrznej NATO Integrated Air and Missile Defence System?
   a) Czy w analizowanym okresie uruchamiano mechanizmy wsparcia sojuszniczego?
   b) Czy przewiduje się zwiększenie stałej obecności komponentu sojuszniczego w Polsce?
6. Czy przeprowadzono analizę skuteczności obecnie funkcjonujących systemów obrony powietrznej, w tym systemów krótkiego i bardzo krótkiego zasięgu, pod kątem reagowania na obiekty niskolecące (np. drony, pociski manewrujące)?
   a) Czy zidentyfikowano luki wymagające pilnej modernizacji?
7. Czy w 2024 i 2025 r. zwiększono nakłady finansowe na rozbudowę systemów wczesnego ostrzegania, radiolokacji oraz systemów przeciwdziałania bezzałogowym statkom powietrznym?
   a) Jeśli tak – o jaką skalę wzrostu chodzi (procentowo lub kwotowo w ujęciu ogólnym)?
8. Czy MON rozważa wprowadzenie dodatkowych rozwiązań legislacyjnych usprawniających reagowanie na naruszenia przestrzeni powietrznej, w tym w zakresie kompetencji dowódców operacyjnych oraz współdziałania z innymi służbami państwowymi?
9. Czy w wyniku któregokolwiek z incydentów od 1 stycznia 2024 r. wystąpiło bezpośrednie zagrożenie dla ludności cywilnej, infrastruktury krytycznej lub obiektów wojskowych?
10. Jakie wnioski systemowe wyciągnięto z tych zdarzeń?