Interpelacja w sprawie utworzenia w Polsce ośrodka Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) oraz powołania zespołu koordynacyjnego ds. utworzenia w Polsce ośrodka Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA)

Szanowny Panie Ministrze,

w dniu 27 listopada 2025 r., podczas Rady Ministerialnej ESA w Bremie, rząd Rzeczypospolitej Polskiej podpisał z European Space Agency list intencyjny dotyczący utworzenia w Polsce nowego ośrodka ESA o charakterze technologicznym. Dokument został podpisany przez Pana Ministra oraz dyrektora generalnego ESA Josefa Aschbachera.

Zgodnie z zapowiedziami, po rozpoczęciu prac koncepcyjnych ma zostać powołany zespół koordynacyjny odpowiedzialny za przygotowanie i realizację dalszych działań organizacyjnych oraz strukturalnych związanych z powstaniem centrum. Projekt ten ma charakter strategiczny – zarówno w kontekście bezpieczeństwa państwa, jak i rozwoju zaawansowanych technologii o podwójnym zastosowaniu (dual-use), wzmacniających pozycję Polski w europejskim sektorze kosmicznym.

Polska zadeklarowała znaczący wkład finansowy w programy ESA na lata 2026-2028, co czyni zasadnym zapewnienie przejrzystości oraz szerokiej reprezentacji kompetencyjnej w procesie przygotowawczym.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Na jakim etapie znajdują się obecnie prace koncepcyjne dotyczące utworzenia ośrodka ESA w Polsce?

2. Czy zespół koordynacyjny został już formalnie powołany?

a) Jeśli tak – proszę o wskazanie daty powołania oraz pełnego składu osobowego zespołu.
b) Jeśli nie – w jakim terminie planowane jest jego powołanie?

3. Jakie ministerstwa, instytucje rządowe oraz agencje (w tym Polska Agencja Kosmiczna) będą reprezentowane w zespole?

4. Czy przewidziany jest udział przedstawicieli środowiska naukowego, w tym uczelni technicznych posiadających kompetencje w zakresie technologii kosmicznych i dual-use?

5. Czy Ministerstwo Finansów planuje przeprowadzenie otwartych konsultacji z jednostkami naukowymi, samorządami oraz przedstawicielami przemysłu kosmicznego przed ostatecznym określeniem modelu organizacyjnego centrum?

6. Jakie kryteria będą decydowały o wyborze lokalizacji nowego ośrodka ESA w Polsce?

7. Czy analizowany jest potencjał ośrodków akademickich i technologicznych, w szczególności tych posiadających rozwinięte zaplecze badawcze w obszarze systemów satelitarnych, automatyki, elektroniki, materiałoznawstwa oraz cyberbezpieczeństwa?

Jednocześnie pragnę podkreślić, że środowisko naukowe Politechniki Wrocławskiej oraz ekosystem technologiczny Wrocławia i Dolnego Śląska dysponują istotnym potencjałem w obszarach kluczowych dla planowanego centrum ESA. Włączenie przedstawicieli tych środowisk do zespołu koordynacyjnego mogłoby znacząco wzmocnić merytoryczny i innowacyjny wymiar przedsięwzięcia.

Z uwagi na strategiczny charakter projektu oraz skalę deklarowanego zaangażowania finansowego państwa, zasadne jest zapewnienie transparentności procesu oraz szerokiej reprezentacji eksperckiej w strukturach przygotowawczych.

Miasto Wrocław oraz region Dolnego Śląska posiadają realną gotowość lokalizacyjną i infrastrukturalną do przyjęcia ośrodka o charakterze europejskim. Wrocław oferuje:

• rozwinięty ekosystem high-tech i IT oraz obecność firm z sektora aerospace i advanced manufacturing,
• zaplecze badawczo-rozwojowe oraz nowoczesną infrastrukturę laboratoryjną,
• dostępność wykwalifikowanej kadry inżynierskiej i naukowej,
• międzynarodowe lotnisko oraz rozwiniętą infrastrukturę komunikacyjną,
• aktywną współpracę samorządu z biznesem i uczelniami w modelu „triple helix“,
• doświadczenie w obsłudze inwestycji o znaczeniu międzynarodowym.

Wrocław jako silny ośrodek akademicki i technologiczny jest przygotowany zarówno organizacyjnie, jak i przestrzennie do ulokowania centrum ESA, co może przełożyć się na szybkie uruchomienie projektu oraz maksymalizację jego efektów gospodarczych i naukowych w skali kraju.

Z wyrazami szacunku

Anna Sobolak
Posłanka na Sejm RP