Interpelacja w sprawie projektowanych przepisów ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami, w szczególności w zakresie wprowadzenia kryterium wieku do 65. roku życia jako warunku dostępu do tej formy wsparcia

Szanowna Pani Ministro,

z informacji przekazywanych przez jednostki samorządu terytorialnego, organizacje pozarządowe oraz środowiska osób z niepełnosprawnościami wynika, iż proponowane rozwiązanie może prowadzić do wykluczenia znacznej grupy osób, które po ukończeniu 65. roku życia nadal wymagają stałej pomocy w codziennym funkcjonowaniu.

Kryterium wieku ma charakter sztywny i nie uwzględnia faktycznego poziomu niesamodzielności oraz rzeczywistych potrzeb wsparcia osób z niepełnosprawnościami. Może to budzić wątpliwości co do zgodności projektowanych regulacji z art. 32 Konstytucji RP, ustanawiającym zasadę równości wobec prawa, a także z art. 19 Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami, gwarantującym prawo do niezależnego życia i pełnego uczestnictwa w społeczeństwie.

W praktyce wprowadzenie omawianego ograniczenia wiekowego może skutkować pozbawieniem wsparcia osób starszych, zwiększeniem obciążenia rodzin sprawujących opiekę, a także wzrostem ryzyka instytucjonalizacji i kosztów ponoszonych przez system pomocy społecznej oraz ochrony zdrowia.

Na poziomie lokalnym usługi asystencji osobistej są obecnie realizowane przez samorządy oraz organizacje pozarządowe również wobec osób powyżej 65. roku życia, co potwierdza istnienie realnych potrzeb w tym zakresie.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Czy ministerstwo planuje rezygnację z kryterium wieku 65 lat w projektowanej ustawie o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami?

2. Czy rozważane jest wprowadzenie kryterium opartego wyłącznie na indywidualnej ocenie potrzeb wsparcia, niezależnie od wieku?

3. Jakie analizy i dane statystyczne stanowiły podstawę do przyjęcia granicy wieku 65 lat?

4. Jakie działania zostaną podjęte w celu zapewnienia ciągłości wsparcia osobom, które po ukończeniu 65. roku życia pomimo niepełnosprawności utracą dostęp do asystencji osobistej?

Z wyrazami szacunku

Iwona Maria Kozłowska