Interpelacja w sprawie utworzenia ogólnokrajowego programu profilaktycznego wykrywania tętniaków mózgowych z wykorzystaniem prewencyjnych badań tomograficznych

Szanowna Pani Minister,

w związku z obywatelską petycją skierowaną do Ministerstwa Zdrowia w sprawie utworzenia ogólnokrajowego programu profilaktycznego wykrywania tętniaków mózgowych przy pomocy prewencyjnych badań tomograficznych zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie stanowiska resortu w tej kwestii. W ocenie wnioskodawców wprowadzenie programu profilaktycznego może uratować tysiące istnień ludzkich, ograniczyć skutki niepełnosprawności pourazowej i uczynić z Polski jeden z krajów wiodących w zakresie profilaktyki neurologicznej w Europie.

Jak wskazują dane naukowe przywołane w petycji, tętniaki mózgowe występują u około 3% populacji, co w warunkach polskich oznacza ponad milion obywateli. W ponad połowie przypadków pęknięcie tętniaka kończy się zgonem, a u większości pozostałych pacjentów pozostają trwałe deficyty neurologiczne. Wykrycie zmian w stadium bezobjawowym daje natomiast możliwość planowego leczenia w warunkach kontrolowanych, co istotnie zwiększa szanse przeżycia i pełnego powrotu do zdrowia.

Petycja obywatelska wskazuje, że wprowadzenie programu profilaktycznego byłoby nie tylko działaniem ratującym życie, ale także ekonomicznie uzasadnionym – koszt leczenia profilaktycznego jest nawet o 50–70% niższy od kosztów leczenia w trybie nagłym po pęknięciu tętniaka.

Wnioskodawcy postulują powołanie zespołu ekspertów z zakresu neurologii, neurochirurgii, neuroradiologii oraz zdrowia publicznego w celu opracowania szczegółowych wytycznych programu profilaktycznego wykrywania tętniaków mózgowych, zabezpieczenie środków finansowych w budżecie Narodowego Funduszu Zdrowia na realizację programu pilotażowego obejmującego co najmniej 10 000 badań profilaktycznych rocznie z perspektywą rozszerzenia do 100 000 badań w ciągu trzech lat, utworzenie sieci ośrodków referencyjnych wyspecjalizowanych w diagnostyce i leczeniu tętniaków mózgowych działających zgodnie z międzynarodowymi standardami jakości, wdrożenie systemów sztucznej inteligencji wspomagających diagnostykę obrazową w celu zwiększenia czułości i precyzji wykrywania zmian naczyniowych, opracowanie jednolitych protokołów edukacyjnych dla lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, radiologów i innych specjalistów zaangażowanych w proces diagnostyczny oraz terapeutyczny, a także utworzenie centralnego rejestru wykrytych tętniaków mózgowych umożliwiającego monitorowanie skuteczności programu, prowadzenie analiz epidemiologicznych oraz rozwój badań naukowych w tym zakresie. Wnioskodawcy zwracają również uwagę na konieczność zapewnienia ciągłości opieki nad pacjentami z wykrytymi zmianami oraz regularnej, corocznej analizy skuteczności programu w celu jego dalszej optymalizacji. Wskazane postulaty znajdują oparcie w zaleceniach Europejskiego Towarzystwa Udaru Mózgu (ESO), American Heart Association oraz American Stroke Association, które jednoznacznie rekomendują wczesne wykrywanie tętniaków mózgowych z wykorzystaniem tomografii komputerowej z kontrastem oraz rezonansu magnetycznego z angiografią jako standardowych narzędzi diagnostycznych, podkreślając znaczenie wczesnej interwencji i kompleksowego podejścia do pacjentów z tętniakami mózgowymi.

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia dostrzega potrzebę wdrożenia programu profilaktycznego w zakresie wykrywania tętniaków mózgowych w Polsce?
2. Czy resort prowadzi lub planuje prowadzić prace analityczne nad możliwością wprowadzenia programu pilotażowego tego typu?
3. Czy ministerstwo rozważa powołanie międzyresortowego lub eksperckiego zespołu roboczego w celu opracowania szczegółowych założeń programu, zgodnie z postulatami petycji?
4. Czy w budżecie Narodowego Funduszu Zdrowia na kolejne lata przewiduje się środki na programy profilaktyczne w obszarze neurologii i neurochirurgii, w tym w zakresie wykrywania tętniaków mózgowych?
5. Czy ministerstwo planuje wykorzystać istniejącą infrastrukturę diagnostyczną (tomografy komputerowe i MRI) do realizacji badań profilaktycznych w ramach programu?
6. Czy resort rozważa wdrożenie rozwiązań wykorzystujących sztuczną inteligencję w diagnostyce obrazowej jako element programu prewencyjnego?