Interpelacja w sprawie zapewnienia stabilnego finansowania rzecznika małych i średnich przedsiębiorców oraz ewentualnej aktualizacji limitu wydatków budżetowych

Szanowny Panie Ministrze,

rzecznik małych i średnich przedsiębiorców pełni istotną rolę w systemie instytucjonalnym państwa, stojąc na straży praw mikro-, małych i średnich przedsiębiorców, którzy – według danych GUS – stanowią 99,84% wszystkich przedsiębiorstw w Polsce oraz odpowiadają za ponad połowę zatrudnienia i przychodów w gospodarce. Zgodnie z art. 17 ustawy o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców maksymalny limit wydatków budżetowych w latach 2018–2027 został określony na stałym poziomie 18 mln zł rocznie (poza pierwszym rokiem funkcjonowania). Limit ten nie był dotychczas waloryzowany. Jednocześnie w ocenie skutków regulacji wskazano, że wysokość środków może ulegać zmianie w zależności od doświadczeń związanych z funkcjonowaniem urzędu.

Od momentu powołania rzecznika nastąpił istotny wzrost kosztów funkcjonowania administracji publicznej – zarówno w zakresie wynagrodzeń, jak i kosztów operacyjnych. Łączna indeksacja cen od 2018 r. wyniosła 54%, a koszty wynagrodzeń przy zakładanym poziomie zatrudnienia 75 etatów wzrosły o 72% względem roku bazowego. W 2023 r. rozszerzono również zakres kompetencji rzecznika, m.in. o możliwość udziału w określonych postępowaniach cywilnych z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, co pociągało za sobą skutki finansowe bez jednoczesnej zmiany limitu wydatków.

Warto zauważyć, że budżety innych urzędów rzeczniczych w latach 2018–2026 były sukcesywnie dostosowywane do zmieniających się warunków ekonomicznych, dla przykładu: planowane wydatki rzecznika praw obywatelskich w 2018 roku wynosiły 39 433 tys. zł, a w 2026 roku wynoszą 84 352 tys. zł; rzecznika praw dziecka – w 2018 roku 11 469 tys. zł, w 2026 roku 44 554 tys. zł; rzecznika finansowego – w 2018 roku 15 855 tys. zł, w 2026 roku 67 205 tys. zł, podczas gdy limit wydatków rzecznika MŚP pozostaje na niezmienionym poziomie w wysokości 18 000 tys. zł.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytania:

1. Czy Ministerstwo Finansów prowadziło analizy dotyczące adekwatności obowiązującego limitu 18 mln zł rocznie do rzeczywistych kosztów funkcjonowania rzecznika MŚP w latach 2025–2026?
2. Czy planowane jest podjęcie inicjatywy legislacyjnej w celu aktualizacji art. 17 ustawy o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców, tak aby uwzględniał on zmiany ekonomiczne oraz rozszerzony zakres kompetencji urzędu?
3. Jak ministerstwo ocenia wpływ wzrostu kosztów wynagrodzeń i kosztów operacyjnych na zdolność urzędu do realizacji ustawowych zadań?
4. Jakie rozwiązania systemowe mogłyby – w ocenie Pana Ministra – zapewnić długofalową stabilność finansową urzędu, przy jednoczesnym zachowaniu dyscypliny finansów publicznych?

Z wyrazami szacunku