Interpelacja w sprawie standardów niezależności sądownictwa w świetle niepodpisania apelu prezesów sądów apelacyjnych przez prezesa Sądu Apelacyjnego w Łodzi

Szanowny Panie Ministrze,

od wielu lat jestem zwolennikiem samodzielnych decyzji środowiska sędziowskiego o kształcie jego reprezentacji w Krajowej Radzie Sądownictwa. Z uznaniem przyjmowałem inicjatywy podnoszące rangę samorządności sędziowskiej i transparentności wyborów do organu stojącego na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Kto lepiej wie o przymiotach charakteru sędziów członków KRS niż sami sędziowie? Konieczność właściwego obsadzenia KRS sędziami z zachowaniem konstytucyjnego parytetu reprezentacji wszystkich typów sądów w Polsce, jest niewątpliwie krokiem w dobrą stronę. Przybliża nas to do wyjścia z kryzysu, jaki zafundował polskiemu wymiarowi sprawiedliwości Zbigniew Ziobro.

W dniu 17 lutego 2026 r. prezesi sądów apelacyjnych wystosowali do środowiska sędziowskiego publiczny list „Stanowisko w sprawie Krajowej Rady Sądownictwa”, w którym czytamy: „Zapoczątkowane w 2015 r. działania władz politycznych skierowane przeciwko władzy sądowniczej skutkowały naruszeniem standardu niezależności i bezstronności sądów (…) Jeżeli jednak ustawa ta zostanie zawetowana lub skierowana do Trybunału Konstytucyjnego, wybór nowych członków KRS musi nastąpić na dotychczasowych zasadach (…) Apelujemy do wszystkich sędziów o udział w opiniowaniu kandydatów (…) proces musi być powszechny, w pełni demokratyczny, transparentny i uczciwy (…)”.

List podpisało 10 z 11 prezesów sądów apelacyjnych, z wyjątkiem prezesa Sądu Apelacyjnego w Łodzi. Z treści listu wynika wyraźnie apel o powszechność, transparentność i uczciwość procesu opiniowania kandydatów do KRS i wskazanie, że środowisko sędziowskie powinno samo decydować o kształcie swojego przedstawicielstwa.

W związku z tym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Dlaczego prezes Sądu Apelacyjnego w Łodzi nie podpisał listu prezesów sądów apelacyjnych z dnia 17 lutego 2026 r., pomimo iż pozostali prezesi uznali ten apel za ważny? Czy ministerstwo posiada informacje o przyczynach tej decyzji?

2. W publicznych materiałach prasowych podnoszono, że prezes Sądu Apelacyjnego w Łodzi był powołany na swoje stanowisko za kadencji ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry, który koniecznie chciał zrobić Sławomira Lermana prezesem Sądu Apelacyjnego, jednak sędziowie z apelacji się sprzeciwili i ostatecznie Sławomir Lerman, były prokurator, został „zaledwie” wiceprezesem SA. Czy Pan Minister uważa, że powiązania osobiste lub zawodowe z przedstawicielami władzy wykonawczej mogą wpływać na postawy i zachowania sędziów, w szczególności w kontekście udziału w inicjatywach środowiskowych dotyczących KRS?

3. W mediach opisywano także okoliczności nominacji do orzekania osób blisko związanych z niektórymi sędziami - w szczególności poruszano publicznie kwestie związane z oceną kandydatury córki prezesa SA w Łodzi. Czy ministerstwo posiada własne stanowisko lub ocenę dotyczącą zasadności i zgodności z prawem procedur nominacyjnych w tych przypadkach oraz czy analizowało wpływ takich okoliczności na zaufanie do procesów nominacyjnych?

4. W związku z ogólną dyskusją o standardach niezależności sądownictwa proszę o ocenę, czy ministerstwo uważa, że brak podpisu prezesa Sądu Apelacyjnego w Łodzi pod listem prezesów, a także opisywane publicznie powiązania rodzinne, mogą wpływać na postrzeganie wymiaru sprawiedliwości przez społeczeństwo oraz na gotowość sędziów do udziału w prawyborach do KRS?

Z wyrazami szacunku

dr Tomasz Rzymkowski