Interpelacja w sprawie stanu funkcjonowania Ochotniczych Hufców Pracy, systemowych problemów i konieczności wprowadzenia trwałych rozwiązań dla efektywnej aktywizacji młodzieży na rynku pracy

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego napływają niepokojące sygnały w sprawie Ochotniczych Hufców Pracy (OHP) – instytucji o ponad 70-letniej tradycji, która od dziesięcioleci stanowi fundamentalne wsparcie dla młodzieży zagrożonej wykluczeniem społecznym i problemami edukacyjno-zawodowymi.

Z tego, co mi przekazano, w ostatnim roku jednostki OHP w całym kraju zmagały się z poważnymi problemami organizacyjnymi i finansowymi, które w istotny sposób ograniczyły ich możliwości wsparcia młodzieży. Mimo nowego rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 21 listopada 2025 r. w sprawie refundowania ze środków Funduszu Pracy wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom, które formalnie umożliwia składanie wniosków o refundację wynagrodzeń przez cały rok, jednostki nadal sygnalizują trudności z uzyskaniem środków i podpisywaniem umów.

Informacje z lokalnych komend OHP wskazują, że po okresie wstrzymania podpisywania umów, które wpłynęło negatywnie na pracodawców i młodocianych, obecnie jest możliwe ponowne składanie wniosków, jednak fakt ich przywrócenia po okresie zastoju świadczy o systemowym problemie w zapewnieniu ciągłości finansowania.

Należy pamiętać, że OHP prowadzą działania edukacyjno-szkoleniowe, poradnictwo zawodowe i pomagają młodym osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz społecznej w przejściu od edukacji do zatrudnienia. Dzięki działaniom OHP młodzi ludzie, często wykluczeni z tradycyjnej ścieżki edukacyjnej, mają realną szansę na zdobycie umiejętności i trwałe wejście na rynek pracy.

Problemy finansowe jednostek OHP odbijają się bezpośrednio na możliwości aktywizacji młodzieży – braki środków ograniczają zawieranie umów z pracodawcami, a tym samym zmniejszają ofertę praktycznego przygotowania zawodowego dla młodocianych. Ponadto OHP mierzą się z trudnościami rekrutacyjnymi i wychowawczymi, ponieważ duża część uczestników ich programów to młodzież z grup ryzyka, z problemami socjalnymi, edukacyjnymi i często wymagająca intensywnego wsparcia pedagogicznego i psychologicznego.

Mimo tych wyzwań OHP nadal pozostają kluczową instytucją publicznej polityki rynku pracy w Polsce, oferując młodym ludziom drogę do zdobycia kwalifikacji, zwiększenia ich konkurencyjności na rynku pracy i poprawy ich perspektyw życiowych. Ich działania są także zgodne z rekomendacjami OECD odnośnie do publicznych służb zatrudnienia i aktywizacji młodzieży, które podkreślają znaczenie wsparcia młodzieży zagrożonej wykluczeniem w procesach edukacyjnych i zawodowych.

Mając na względzie, że OHP pełnią ważną funkcję w polityce społecznej i rynku pracy, a obecne problemy finansowe i organizacyjne ograniczają ich skuteczność, zwracamy się z następującymi pytaniami do Pani Minister:

1. Czy ministerstwo ma pełną ocenę skali problemów finansowania refundacji wynagrodzeń młodocianych pracowników w OHP za rok 2025, w tym liczbę jednostek, które wstrzymały lub odłożyły podpisywanie umów z powodu braku środków? Jakie konkretnie działania podjęto, by zapobiec powtórzeniu się tej sytuacji w 2026 roku i kolejnych latach?
2. Czy aktualna polityka finansowa państwa w zakresie Funduszu Pracy gwarantuje stabilne i przewidywalne środki na realizację działań OHP? Czy są planowane zmiany legislacyjne lub budżetowe, które w sposób systemowy zabezpieczą finansowanie OHP, aby nie dochodziło do wstrzymywania kluczowych umów i usług dla młodocianych?
3. Jakie konkretne działania ministerstwo planuje w celu zwiększenia efektywności rekrutacji i wsparcia pedagogiczno-psychologicznego uczestników OHP? Czy przewidziano dodatkowe środki na podniesienie kompetencji kadry OHP, która pracuje z młodzieżą o szczególnych potrzebach?
4. Czy ministerstwo planuje działania systemowe mające na celu lepsze dopasowanie oferty OHP do potrzeb współczesnego rynku pracy, w szczególności w kontekście deficytów kompetencyjnych wskazywanych przez pracodawców i analizy rynku pracy? Jeśli tak – jakie to rozwiązania i w jakim terminie mają zostać wdrożone?
5. Czy ministerstwo jest przygotowane na dialog z partnerami społecznymi, pracodawcami i organizacjami działającymi na rzecz młodzieży celem wypracowania trwałych rozwiązań legislacyjnych i finansowych, które pozwolą OHP funkcjonować stabilnie i skutecznie w dłuższej perspektywie?
6. Jak ministerstwo ocenia skutki wstrzymania podpisywania umów o refundację dla pracodawców i młodocianych? Czy nie uważa, że takie przerwy w finansowaniu godzą w zaufanie do instytucji publicznych i zniechęcają pracodawców do podejmowania współpracy z OHP?
7. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie mechanizmów ochronnych lub automatycznych zabezpieczeń finansowych, które zapobiegną sytuacjom, w których aktywność OHP zostaje ograniczona przez braki środków, a programy wsparcia młodzieży zostają w praktyce zawieszone?