Interpelacja w sprawie zagrożeń dla środowiska naturalnego spowodowanych przez działalność patoschronisk i nielegalnych schronisk dla bezdomnych zwierząt i dla zwierząt zabranych w drodze interwencji dobrostanowych

Szanowni Państwo,

w związku z kolejnymi ujawnianymi w przestrzeni publicznej przypadkami rażących naruszeń prawa w tzw. schroniskach, azylach i „pogotowiach dla zwierząt”, w tym prowadzeniem działalności bez wymaganych zezwoleń, przetrzymywaniem zwierząt w warunkach noszących znamiona znęcania się, a także wieloletnią bezczynnością lub nieskutecznością organów państwa, zwracam się z niniejszą interpelacją, dotyczącą systemowego charakteru tych patologii.

Doniesienia medialne opisują m.in.:

• funkcjonowanie placówek bez decyzji administracyjnych,
• gromadzenie setek zwierząt w skrajnie nieodpowiednich warunkach bytowych,
• brak stałej opieki weterynaryjnej,
• ujawnianie padłych zwierząt oraz nieprawidłowe postępowanie z odpadami pochodzenia zwierzęcego,
• wieloletnie postępowania karne bez prawomocnych rozstrzygnięć,
• powtarzające się interwencje organizacji społecznych przy bierności instytucji publicznych.

Nielegalne schroniska i tzw. azyle dla zwierząt nie są wyłącznie problemem z zakresu ochrony zwierząt. Są to również niekontrolowane źródła zanieczyszczeń, w których dochodzi do:

• nielegalnego postępowania z odpadami pochodzenia zwierzęcego,
• degradacji gleby i wód gruntowych,
• emisji uciążliwych zapachów i zanieczyszczeń biologicznych,
• trwałego obniżenia jakości środowiska na terenach sąsiadujących.

Brak jednoznacznych regulacji i skutecznego nadzoru powoduje, że koszty środowiskowe tej nielegalnej działalności ponoszą lokalne społeczności i samorządy, a nie sprawcy.

Istnienie patoschronisk i nielegalnych schronisk nie ma charakteru incydentalnego, lecz wskazuje na systemową lukę w nadzorze, kontroli i egzekwowaniu prawa, a także na brak realnej koordynacji pomiędzy organami administracji, Inspekcją Weterynaryjną, Policją i prokuraturą. W praktyce oznacza to istnienie nielegalnego segmentu „opieki nad zwierzętami”, który pozostaje poza skutecznym systemem nadzoru, a jednocześnie jest tolerowany przez organy państwa.

Opisane przypadki pokazują, że państwo nie posiada dziś spójnego i skutecznego systemu zapobiegania patologiom schroniskowym.

Brakuje:

• realnego nadzoru,
• szybkich i skutecznych sankcji,
• koordynacji między resortami,
• ochrony interesu publicznego, jakim jest zarówno dobrostan zwierząt, jak i bezpieczeństwo sanitarne obywateli.

W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo uznaje funkcjonowanie nielegalnych schronisk i azylów dla zwierząt za działalność mogącą istotnie negatywnie oddziaływać na środowisko, w szczególności na:

• glebę,
• wody gruntowe i powierzchniowe,
• jakość powietrza?

1. W jaki sposób organy ochrony środowiska identyfikują miejsca, w których:

• dochodzi do nielegalnego składowania lub zakopywania padłych zwierząt,
• niewłaściwego postępowania z odchodami i ściekami,
• gromadzenia odpadów pochodzenia zwierzęcego bez wymaganych zezwoleń?

1. Dlaczego działalność polegająca na masowym gromadzeniu zwierząt:

• bez decyzji administracyjnej,
• bez zezwoleń środowiskowych,

często nie skutkuje natychmiastową reakcją organów ochrony środowiska, mimo oczywistych przesłanek naruszenia przepisów?

1. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie jednoznacznych regulacji, które:

• uznają prowadzenie schroniska lub azylu bez zezwoleń za działalność automatycznie podlegającą kontroli środowiskowej,
• umożliwią szybkie wstrzymanie działalności powodującej degradację środowiska?

1. Jak wygląda współpraca:

• wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska,
• samorządów,
• Inspekcji Weterynaryjnej,

w przypadkach ujawnienia nielegalnych miejsc gromadzenia zwierząt?

1. Czy ministerstwo rozważa:

• obowiązek rekultywacji terenu po likwidacji nielegalnych schronisk,
• obciążanie prowadzących taką działalność kosztami usuwania zanieczyszczeń środowiskowych?

Z wyrazami szacunku

Marta Stożek