Interpelacja w sprawie finansowania kompleksowego leczenia zespołu stopy cukrzycowej po zakończeniu programu pilotażowego, ze szczególnym uwzględnieniem działalności szpitala w Szamotułach

Szanowna Pani Minister,

we wrześniu 2022 r. w szpitalu w Szamotułach rozpoczął się wewnętrzny pilotaż leczenia pacjentów zagrożonych amputacją kończyn dolnych finansowany ze środków własnych placówki. Program opierał się na kompleksowym modelu leczenia opracowanym przez dr. Piotra Liszkowskiego, którego celem było zmniejszenie liczby amputacji u pacjentów z powikłaniami cukrzycy. Już pierwszy etap pilotażu przyniósł znakomite wyniki – spośród 70 leczonych pacjentów 68 uniknęło amputacji, co potwierdziło skuteczność i zasadność wdrożonego schematu leczenia.

W kolejnej fazie, już w ramach ministerialnego pilotażu, w całym kraju leczono łącznie 400 pacjentów, z czego 256 w szpitalu w Szamotułach. Dane placówki wskazują, że około 60% pacjentów osiągnęło pełne wygojenie ran w ciągu pięciu miesięcy obserwacji, a kolejne 20% znajduje się na dobrej drodze do wyleczenia.

Program był realizowany m.in. w Szamotułach, Warszawie, Gdańsku, Krakowie oraz Dąbrowie Górniczej i obejmował kompleksowe, interdyscyplinarne leczenie pacjentów z powikłaniami cukrzycy. Z dostępnych informacji wynika, że program przyniósł bardzo dobre rezultaty terapeutyczne. Według danych przedstawianych przez ośrodki realizujące program ponad 90 proc. pacjentów zagrożonych amputacją kończyny dolnej udało się uratować przed amputacją.

Jednocześnie od stycznia 2026 r. finansowanie pilotażu ze środków publicznych zostało zakończone, a decyzje dotyczące jego dalszego funkcjonowania pozostają na etapie ewaluacji. W konsekwencji szpital w Szamotułach zdecydował, by kontynuować terapię ze środków własnych, aby nie pozostawić chorych bez pomocy. Decyzja jest oczywiście godna uznania, jednak ma charakter doraźny i nie zastępuje systemowego finansowania świadczeń. Sytuacja ta budzi poważne obawy zarówno w środowisku medycznym, jak i wśród pacjentów.

Zespół stopy cukrzycowej jest jednym z najpoważniejszych powikłań cukrzycy. Choroba prowadzi do uszkodzeń naczyń krwionośnych, zaburzeń gojenia ran oraz zwiększonego ryzyka infekcji, co często skutkuje koniecznością amputacji kończyn. Z danych wynika, że w Polsce każdego roku wykonuje się kilka tysięcy amputacji kończyn dolnych u pacjentów z cukrzycą, co znacząco przewyższa wskaźniki odnotowywane w wielu krajach europejskich.

Warto podkreślić, że leczenie prowadzone w ramach programu pilotażowego – obejmujące m.in. chirurgiczne opracowanie ran, zastosowanie terapii podciśnieniowej, indywidualnie dobraną antybiotykoterapię oraz opiekę interdyscyplinarnego zespołu specjalistów – okazało się nie tylko skuteczne klinicznie, ale również racjonalne ekonomicznie. Koszt leczenia pacjenta jest bowiem znacząco niższy niż łączny koszt amputacji, rehabilitacji, zaopatrzenia ortopedycznego, a także świadczeń społecznych wynikających z trwałej niepełnosprawności.

Brak systemowego finansowania kompleksowego leczenia zespołu stopy cukrzycowej może doprowadzić do wzrostu liczby amputacji, pogorszenia jakości życia pacjentów oraz zwiększenia obciążeń finansowych systemu ochrony zdrowia i systemu zabezpieczenia społecznego.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Na jakim etapie znajdują się prace nad analizą wyników programu pilotażowego leczenia zespołu stopy cukrzycowej?

2. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje przedłużenie finansowania programu pilotażowego do czasu wdrożenia rozwiązań systemowych, tak aby zapewnić ciągłość leczenia pacjentów?

3. Czy rozważane jest włączenie kompleksowego modelu leczenia zespołu stopy cukrzycowej, opartego na doświadczeniach ośrodków, które wzięły udział w programie pilotażowym, do koszyka świadczeń gwarantowanych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia?

4. Jaki jest przewidywany harmonogram wdrożenia systemowej opieki nad pacjentami z zespołem stopy cukrzycowej w Polsce?

5. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje utworzenie wyspecjalizowanych ośrodków leczenia zespołu stopy cukrzycowej w poszczególnych województwach, w szczególności w ośrodkach, które posiadają duże doświadczenie, jak na przykład szpital w Szamotułach?

6. Jakie działania planowane są w celu zwiększenia liczby specjalistów zajmujących się leczeniem przewlekłych ran oraz zapewnienia odpowiedniego finansowania tych świadczeń w publicznym systemie ochrony zdrowia?

7. Czy prowadzone są analizy dotyczące ekonomicznych i społecznych korzyści wynikających z wdrożenia modelu kompleksowej opieki nad pacjentami z zespołem stopy cukrzycowej w porównaniu z kosztami amputacji i długoterminowej opieki nad pacjentami po amputacjach?

8. Czy ministerstwo planuje przedłużyć finansowanie pilotażu, uruchomić program zdrowotny lub przyznać dotację celową na realizację modelu leczenia stopy cukrzycowej dla szpitala w Szamotułach?

Zespół stopy cukrzycowej jest jednym z najcięższych i najbardziej złożonych powikłań cukrzycy, którego leczenie wymaga długotrwałej, specjalistycznej i interdyscyplinarnej opieki. Tym bardziej zasadne jest wykorzystanie i rozwijanie wiedzy oraz doświadczenia zespołów medycznych, które wypracowały skuteczne metody leczenia, zamiast dopuszczać do zaprzepaszczenia osiągniętych efektów terapeutycznych.

Z wyrazami szacunku

Marta Stożek