Interpelacja w sprawie programu podłączania budynków mieszkalnych do sieci ciepłowniczych

Szanowna Pani Minister,

w ostatnich tygodniach opinię publiczną w Polsce poruszyły informacje o tragicznych skutkach niedostatecznego ogrzewania mieszkań w zasobie komunalnym i socjalnym. Przykładem są wydarzenia z Łodzi, gdzie podczas fali mrozów doszło do śmierci lokatorów zamieszkujących lokale pozbawione stabilnych i bezpiecznych źródeł ciepła. Sytuacje te skłaniają do zadania pytania, czy państwo skutecznie przeciwdziała podobnym problemom w innych miastach w Polsce.

Bowiem w wielu miejscowościach wciąż funkcjonują budynki mieszkalne — komunalne i prywatne — które nie są podłączone do sieci ciepłowniczych. Lokale te ogrzewane są piecami węglowymi, gazowymi niskiej jakości, ogrzewaniem elektrycznym lub prowizorycznymi źródłami ciepła. W praktyce oznacza to nie tylko wysokie koszty ogrzewania dla mieszkańców, ale również zagrożenie zdrowia i życia, zwłaszcza osób starszych, samotnych oraz znajdujących się w trudnej sytuacji społecznej.

Obecnie funkcjonują różne programy i instrumenty wspierające modernizację systemów grzewczych oraz rozwój sieci ciepłowniczych, jednak mają one charakter rozproszony i nie tworzą spójnego, ogólnokrajowego systemu wsparcia podłączania istniejących budynków mieszkalnych do stabilnych źródeł ciepła. W efekcie działania samorządów są w dużej mierze uzależnione od lokalnych możliwości finansowych i technicznych, co ma konsekwencje zarówno dla bezpieczeństwa mieszkańców, jak i dla realizacji celów klimatycznych oraz walki z ubóstwem energetycznym.

W kontekście powyższego zasadne wydaje się pytanie o rolę administracji rządowej w tworzeniu i koordynowaniu długofalowej polityki państwa w zakresie rozwoju sieci ciepłowniczych oraz wsparcia finansowego dla samorządów i wspólnot mieszkaniowych w procesie podłączania budynków do bezpiecznych źródeł ciepła.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi obecnie analizy dotyczące liczby budynków mieszkalnych w Polsce, w tym budynków komunalnych i socjalnych, które nie są podłączone do sieci ciepłowniczych? Jeśli tak, to jak przedstawiają się te dane na chwilę obecną?
2. Czy istnieją lub są planowane ogólnokrajowe programy wsparcia finansowego dla samorządów na podłączanie istniejących budynków mieszkalnych do sieci ciepłowniczych? Jeśli tak, to jakie są ich założenia, budżet oraz harmonogram?
3. Czy ministerstwo rozważa stworzenie specjalnego programu skierowanego do zasobu komunalnego i socjalnego, który uwzględniałby szczególną sytuację lokatorów zagrożonych ubóstwem energetycznym?
4. Jakie instrumenty finansowe (dotacje, preferencyjne pożyczki, środki unijne) są obecnie dostępne dla gmin na rozwój i modernizację sieci ciepłowniczych oraz podłączanie do nich budynków mieszkalnych?
5. Czy w ramach polityki państwa przewidywane są rozwiązania umożliwiające interwencyjne wsparcie ogrzewania budynków mieszkalnych w okresach ekstremalnych warunków pogodowych, takich jak długotrwałe fale mrozów?
6. W jaki sposób ministerstwo współpracuje z innymi resortami oraz jednostkami samorządu terytorialnego w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa cieplnego mieszkańców?
7. Czy planowane są zmiany legislacyjne, które miałyby na celu przyspieszenie procesu podłączania budynków do sieci ciepłowniczych lub usunięcie barier prawnych i finansowych w tym zakresie?

Z wyrazami szacunku

Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP