Interpelacja w sprawie organizacji i finansowania międzynarodowych konkursów szkolnictwa artystycznego

Szanowna Pani Minister,

polska edukacja artystyczna, w szczególności muzyczna, jest powszechnie postrzegana w Europie jako modelowa. Polska – podobnie jak Niemcy, Austria czy Czechy – posiada spójny system publicznych szkół muzycznych I i II stopnia, funkcjonujących w oparciu o obowiązujące podstawy programowe, system egzaminów państwowych, jasno określone wymagania kwalifikacyjne wobec kadry pedagogicznej oraz nadzór ministerialny sprawowany przez wyspecjalizowaną jednostkę, jaką jest Centrum Edukacji Artystycznej.

W raportach europejskiej sieci Eurydice polski model edukacji muzycznej opisywany jest jako wysoko sformalizowany, a jednocześnie profesjonalny. Absolwenci polskich szkół muzycznych bez trudności rekrutują się do renomowanych uczelni artystycznych w Europie i Stanach Zjednoczonych, często konkurując na równych zasadach lub z przewagą nad kandydatami z Europy Zachodniej. Uczniowie i studenci objęci są programami mobilnościowymi, w tym Erasmus+, bez konieczności dodatkowej weryfikacji poziomu posiadanych kompetencji artystycznych.

W międzynarodowym środowisku muzycznym funkcjonuje nieformalna, lecz realna hierarchia oceny jakości kształcenia artystycznego. Ocenie tej podlegają m.in. sukcesy uczniów i studentów, ranga i organizacja konkursów międzynarodowych, udział pedagogów w międzynarodowych gremiach jurorskich, a także bezpośrednie kontrakty pedagogiczne polskich artystów w zagranicznych szkołach i uczelniach. Istotną rolę w budowaniu wizerunku polskiego szkolnictwa muzycznego oraz promocji młodych artystów odgrywają również organizacje pozarządowe, w tym stowarzyszenia i fundacje.

Na terenie całego kraju działa kilka organizacji pozarządowych, które – dysponując odpowiednimi kompetencjami merytorycznymi i organizacyjnymi – podejmują się organizacji międzynarodowych konkursów artystycznych. Działania te nie mają charakteru komercyjnego i wynikają z pasji pedagogicznej oraz potrzeby tworzenia jak najszerszych możliwości kontaktu typu „mistrz-uczeń”.

W wykazie międzynarodowych i ogólnopolskich konkursów szkolnictwa artystycznego rekomendowanych przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego w wielu pozycjach w rubryce „adresaci” wskazuje się na tzw. konkursy międzypokoleniowe, obejmujące uczniów szkół artystycznych I i II stopnia, studentów, a niekiedy również absolwentów uczelni artystycznych. W licznych przypadkach organizatorzy deklarują także międzynarodowy charakter tych wydarzeń.

Współorganizatorami konkursów rekomendowanych przez MKiDN są różnorodne podmioty: Centrum Edukacji Artystycznej wraz ze szkołami podległymi resortowi, uczelnie artystyczne, a także organizacje pozarządowe. Najczęściej spotykaną formą jest współorganizacja CEA z publicznymi szkołami artystycznymi, rzadziej samodzielne realizacje uczelni lub stowarzyszeń. Szczególnie złożoną – pod względem prawnym i finansowym – formą współpracy wydają się konkursy międzynarodowe o charakterze międzypokoleniowym realizowane w partnerstwie CEA z organizacjami pozarządowymi.

Fakt, że tego typu konkursy są nadal organizowane mimo skomplikowanego otoczenia prawno-finansowego, świadczy o wysokich kompetencjach osób zarządzających tymi projektami. Jednocześnie powyższe okoliczności skłaniają do postawienia pytań w kontekście obowiązujących przepisów, w szczególności:

• rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 21 listopada 2019 r. w sprawie organizacji oraz sposobu przeprowadzania konkursów dla uczniów publicznych szkół i placówek artystycznych (Dz. U. 2019 poz. 2328 oraz Dz. U. 2020 poz. 1642),
• nowelizacji tego rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2023 r. (Dz. U. 2023 poz. 1139).

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego występuje w roli organizatora międzynarodowych konkursów dla uczniów szkół artystycznych I i II stopnia oraz studentów uczelni artystycznych, w szczególności konkursów o charakterze międzypokoleniowym?
2. W jaki sposób i w jakim zakresie Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zapewnia dostęp do środków finansowych przeznaczonych na organizację międzynarodowych konkursów szkolnictwa artystycznego zarówno podmiotom sektora finansów publicznych, jak i organizacjom pozarządowym?
3. Czy obowiązujące i proponowane przez MKiDN mechanizmy finansowania międzynarodowych konkursów dla uczniów i studentów szkół artystycznych zapewniają organizatorom realną możliwość planowania i realizacji tych wydarzeń z co najmniej rocznym wyprzedzeniem?

Z poważaniem

Łukasz Ściebiorowski