Interpelacja w sprawie konieczności zmiany przepisów regulujących rynek ubezpieczeń nieruchomości mieszkalnych w Polsce

Szanowny Panie Ministrze,

zgłaszany problem dotyczy praktyki zawierania umów ubezpieczenia domów i mieszkań, które – jak wynika z analizy ogólnych warunków ubezpieczenia – mogą w praktyce okazać się nieskuteczne w przypadku szkody, jeżeli właściciel nieruchomości nie posiada aktualnych dokumentów potwierdzających wykonanie wymaganych przeglądów technicznych, w szczególności:

• kontroli przewodów kominowych,
• usuwania zanieczyszczeń z przewodów kominowych:
• kontroli instalacji elektrycznej,
• kontroli instalacji gazowej itp.

Z informacji przekazywanych przez obywateli wynika, że wielu właścicieli nieruchomości zawierało polisy przez kilkanaście lub nawet kilkadziesiąt lat, nie mając świadomości, iż brak formalnego udokumentowania powyższych przeglądów może stanowić podstawę do odmowy wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela. W praktyce oznacza to, że miliony sprzedanych polis mogą nie zapewniać realnej ochrony, mimo regularnego opłacania składek.

W ocenie wnioskodawcy obecny model przerzuca pełną odpowiedzialność na konsumenta, przy jednoczesnym braku obowiązku weryfikacji tych dokumentów na etapie zawierania umowy przez zakład ubezpieczeń. Prowadzi to do sytuacji, w której polisa jest sprzedawana bez weryfikacji spełnienia warunków, a dopiero po wystąpieniu szkody brak dokumentów może skutkować odmową wypłaty świadczenia.

Takie rozwiązanie budzi poważne wątpliwości z punktu widzenia ochrony konsumenta oraz zasady zaufania obywatela do państwa i instytucji rynku finansowego nadzorowanych przez Komisję Nadzoru Finansowego.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Finansów analizowało skalę problemu odmów wypłaty odszkodowań z tytułu braku wymaganych przeglądów technicznych nieruchomości?

2. Czy planowane są zmiany legislacyjne w zakresie prawa ubezpieczeniowego, które wzmocniłyby ochronę konsumentów w tym obszarze?

3. Czy rozważane jest wprowadzenie obowiązku weryfikacji wymaganych dokumentów przez ubezpieczyciela przed zawarciem umowy albo jednoznacznego i wyraźnego informowania klienta (w formie odrębnego oświadczenia) o konsekwencjach braku wymaganych przeglądów?

4. Czy analizowana jest możliwość wprowadzenia zasady, zgodnie z którą sprzedaż polisy bez uprzedniej weryfikacji wymaganych dokumentów oznacza przejęcie przez ubezpieczyciela ryzyka ich braku?

W ocenie wnioskodawcy prawo powinno w większym stopniu chronić obywatela jako słabszą stronę stosunku umownego. Jeżeli zakład ubezpieczeń decyduje się zawrzeć umowę bez weryfikacji kluczowych warunków odpowiedzialności lub odebrania odpowiedniego oświadczenia, to nie powinien mieć możliwości powoływania się na ich brak dopiero na etapie likwidacji szkody.

Uprzejmie proszę o informację, czy Ministerstwo Finansów podejmie działania w celu zmiany obowiązujących przepisów w powyższym zakresie?

Z wyrazami szacunku