Interpelacja w sprawie standardów pracy biegłych sądowych oraz opiniodawczych zespołów sądowych specjalistów w sprawach rodzinnych

Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura poselskiego regularnie trafiają sygnały od obywateli dotyczące poważnych nieprawidłowości w funkcjonowaniu opiniodawczych zespołów sądowych specjalistów (OZSS) oraz pracy biegłych sądowych w sprawach rodzinnych, zwłaszcza tych, w których pojawiają się wątki przemocy domowej, przemocy po separacji lub przemocy seksualnej wobec dzieci.

Zgłaszane problemy dotyczą m.in.:

– nieprawidłowości w rozpoznawaniu przemocy psychicznej i manipulacji stosowanych przez sprawców,
– niewystarczającej wiedzy z zakresu psychotraumatologii,
– bagatelizowania objawów traumy u dzieci,
– błędnych interpretacji niechęci dziecka do kontaktów z rodzicem,
– braku odpowiednich narzędzi diagnostycznych,
– niejasnych procedur dotyczących skarg na biegłych i OZSS.

W kontekście rosnącej świadomości społecznej dotyczącej zjawisk, takich jak coercive control, gaslighting, DARVO czy manipulacje stosowane przez sprawców przemocy, szczególnie istotne jest, aby osoby wydające opinie dla sądów posiadały odpowiednie przygotowanie merytoryczne.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy sędziowie, kuratorzy sądowi, biegli sądowi oraz pracownicy OZSS przechodzą specjalistyczne szkolenia dotyczące rozpoznawania przemocy domowej oraz przemocy po separacji? Czy w ramach tych szkoleń omawiane są zjawiska, takie jak: DARVO, gaslighting, coercive control oraz inne formy manipulacji stosowane przez sprawców przemocy?
2. Czy biegli sądowi oraz OZSS analizują, czy niechęć dziecka do kontaktów z jednym z rodziców może wynikać z doświadczonej traumy? Jakie narzędzia diagnostyczne są stosowane w takich przypadkach? Czy dzieci badane w OZSS są kierowane do specjalistów z zakresu psychotraumatologii?
3. Ilu psychologów biorących udział w badaniach OZSS posiada certyfikaty lub inne formalne potwierdzenia kwalifikacji jako specjaliści ds. przeciwdziałania przemocy w rodzinie? Proszę o podanie danych aktualnych na dzień udzielenia odpowiedzi.
4. Czy OZSS dysponują biegłymi specjalizującymi się w psychotraumatologii w sprawach, w których zgłaszana jest przemoc seksualna wobec dzieci? Ile takich zgłoszeń odnotowano w ciągu ostatnich 10 lat i ile dzieci w tym okresie poddano badaniom przez biegłych w kierunku występowania objawów traumy?
5. Ile skarg i wniosków dotyczących biegłych sądowych oraz OZSS wpłynęło do Ministerstwa Sprawiedliwości w ciągu ostatnich 10 lat? Proszę o przedstawienie danych obejmujących: które OZSS były przedmiotem skarg, jakich obszarów dotyczyły skargi, w ilu przypadkach zostały uznane za zasadne, jakie konsekwencje wyciągnięto wobec biegłych lub OZSS.

Z poważaniem

dra Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP