Interpelacja w sprawie zapaści demograficznej w Polsce - jednego z najpoważniejszych zagrożeń dla przyszłości Rzeczypospolitej Polskiej

Polska od kilkunastu lat znajduje się w głębokim kryzysie demograficznym. Wskaźnik dzietności utrzymuje się na poziomie znacznie poniżej prostej zastępowalności pokoleń. Liczba urodzeń spada do historycznie niskich poziomów, a prognozy Głównego Urzędu Statystycznego wskazują na systematyczne kurczenie się populacji oraz szybkie starzenie się społeczeństwa w kolejnych dekadach. Demografia nie jest zagadnieniem wyłącznie statystycznym. To kwestia przyszłości narodu i państwa. Brak zdecydowanych działań dziś oznacza poważne konsekwencje jutro.

Dotyczy to nie tylko rynku pracy i systemu emerytalnego, lecz również bezpieczeństwa państwa, potencjału obronnego, stabilności finansów publicznych, rozwoju gospodarczego oraz trwałości wspólnoty narodowej. Państwo, które nie jest w stanie zapewnić warunków sprzyjających zakładaniu rodzin i rodzeniu dzieci, naraża swoją przyszłość.

Tymczasem w przestrzeni publicznej trudno dostrzec spójną, długofalową strategię rządu w zakresie polityki demograficznej. Zamiast systemowych działań prodemograficznych obserwujemy decyzje tworzące klimat dla likwidacji lub zawieszania działalności porodówek i oddziałów położniczych w mniejszych miejscowościach z powodu „nieopłacalności”. Dla wielu młodych kobiet dostęp do opieki okołoporodowej w miejscu zamieszkania jest jednym z czynników poczucia bezpieczeństwa przy podejmowaniu decyzji o macierzyństwie.

Jednym z kluczowych elementów skutecznej polityki demograficznej jest stworzenie stabilnego, przewidywalnego i przyjaznego klimatu dla rodziny. Nie można prowadzić skutecznej polityki demograficznej bez jednoznacznego wskazania, że państwo wspiera trwałe związki, rodzicielstwo oraz wychowanie dzieci jako wartość społeczną i dobro wspólne.

Rodzina – rozumiana zgodnie z art. 18 Konstytucji RP jako związek kobiety i mężczyzny oraz wspólnota wychowująca dzieci – stanowi podstawowe środowisko narodzin i wychowania kolejnych pokoleń. To w rodzinie dzieci rozwijają się w poczuciu bezpieczeństwa, odpowiedzialności i zakorzenienia społecznego.

W debacie publicznej coraz częściej kwestie światopoglądowe i ideologiczne dominują nad realną troską o trwałość rodziny i stabilność demograficzną. Zamiast konsekwentnej promocji rodzicielstwa, małżeństwa i odpowiedzialności za wychowanie dzieci opinia publiczna obserwuje intensywne zaangażowanie rządu w projekty legislacyjne oraz narracje, które nie odnoszą się bezpośrednio do rozwiązania problemu niskiej dzietności.

Wobec powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie konkretne działania rząd zamierza podjąć w celu zwiększenia wskaźnika dzietności w perspektywie najbliższych 5–10 lat?
2. Jakie są prognozy rządu dotyczące liczby ludności Polski w perspektywie 2035 r. i 2050 r. oraz jakie działania mają zapobiec dalszemu pogłębianiu się kryzysu demograficznego?
3. Czy rząd przeprowadził analizę skuteczności dotychczasowych instrumentów wsparcia rodzin oraz jakie wnioski z niej wynikają?
4. Czy rząd Rzeczypospolitej Polskiej przygotowuje strategię demograficzną? Jeśli tak, to jakie są jej główne cele, mierniki oraz harmonogram realizacji?
5. Jak rząd zamierza przeciwdziałać zjawisku zamykania oddziałów położniczych i ograniczania dostępu do opieki okołoporodowej w mniejszych ośrodkach? Czy planowane są mechanizmy finansowe gwarantujące utrzymanie infrastruktury porodowej jako elementu bezpieczeństwa społecznego, a nie wyłącznie rachunku ekonomicznego?
6. Jakie działania zostaną podjęte w zakresie stabilności zatrudnienia młodych ludzi, dostępności mieszkań, polityki podatkowej oraz systemu opieki nad dziećmi, aby realnie poprawić warunki do zakładania rodzin?
7. Czy rząd planuje wprowadzenie nowych instrumentów finansowych, podatkowych lub instytucjonalnych zachęcających do posiadania większej liczby dzieci?
8. Jak rząd ocenia wpływ obecnej sytuacji gospodarczej, inflacyjnej oraz kosztów życia na decyzje prokreacyjne młodych Polaków i jakie działania osłonowe w tym zakresie planuje?