Interpelacja w sprawie składek na ubezpieczenia społeczne duchownych

Szanowna Pani Minister,

w lipcu 2024 roku zwróciłam się do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z interpelacją (nr 3944) w sprawie opłacania składek na ubezpieczenia społeczne duchownych z Funduszu Kościelnego. W udzielonej odpowiedzi wskazano, że obecnie obowiązujące przepisy, zarówno ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, jak również przepisy wykonawcze – rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej, nie nakładają na duchownego obowiązku wskazania przynależności do konkretnego kościoła lub związku wyznaniowego.

Z powyższego wynika, że ani Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ani Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, ani Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są w stanie określić kwot składek na ubezpieczenia społeczne finansowanych z Funduszu Kościelnego, opłacanych w poszczególnych okresach, za duchownych konkretnych kościołów i związków wyznaniowych. Zapewniono przy tym, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zdaje sobie sprawę z konieczności dokonania reformy tego systemu.

Po upływie roku od udzielenia odpowiedzi na wspomnianą wyżej interpelację, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podjęło działania zmierzające do zwiększenia przejrzystości systemu finansowania składek na ubezpieczenia społeczne duchownych z Funduszu Kościelnego? Jeśli tak, jakie to były działania i jaki jest stopień ich zaawansowania? Jeśli nie – z jakich przyczyn odstąpiono od takich działań?
2. Czy w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowano projekt nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych lub aktu wykonawczego (rozporządzenia drukowego) tak, aby obowiązujące przepisy nakładały na duchownych obowiązek wykazania przynależności do konkretnego kościoła lub związku wyznaniowego? Jeżeli tak – na jakim etapie znajdują się prace legislacyjne? Jeżeli nie – z jakich przyczyn odstąpiono od takich działań?
3. Czy w ocenie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej mechanizm polegający na oświadczeniu osoby zgłaszanej do ubezpieczenia, potwierdzonym własnoręcznym podpisem, jest wystarczającym zabezpieczeniem przed wyłudzaniem opłacania składek na ubezpieczenie społeczne z Funduszu Kościelnego, przez osoby do tego nieuprawnione? Czy rozważane są dodatkowe mechanizmy weryfikacji?
4. Ile płatników składek w latach 2023-2025 w dokumentach rozliczeniowych wskazało finansowanie składki na ubezpieczenia społeczne z Funduszu Kościelnego?
5. Jaka liczba osób, z podziałem na poszczególne kody tytułów ubezpieczenia, korzystała z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z Funduszu Kościelnego w latach 2023-2025 (proszę o podanie danych w rozbiciu na kody: 1010, 1011, 1012, 1020, 1050)?
6. Jaka była roczna kwota składek ZUS dopłaconych z Funduszu Kościelnego w latach 2023-2025?
7. Ile kontroli płatników składek, prowadzących działalność w zakresie organizacji religijnych (PKD 94.91.Z), odbyło się w latach 2024-2025?
8. Czy w latach 2020-2025 Zakład Ubezpieczeń Społecznych zastosował kary przewidziane w art. 98 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku ze zgłoszeniem nieprawdziwych danych przez płatników roszczących sobie prawo do finansowania składek na ubezpieczenia społeczne z Funduszu Kościelnego? Jeżeli tak – proszę o wskazanie liczby nałożonych kar, ich kwot, rodzaju oraz okoliczności ich zastosowania.

Proszę o przedstawienie wnioskowanych danych z podziałem na poszczególne lata.

Z poważaniem

dra Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP