Interpelacja w sprawie funkcjonowania świadczenia wspierającego

Szanowna Pani Minister,

Hania B. była dzieckiem. Zaledwie 18-letnią dziewczyną, ciężko chorą, całkowicie niesamodzielną, wymagającą stałej opieki. Złożyła wniosek o świadczenie wspierające, jednak decyzji komisji nie doczekała – zmarła w trakcie trwającego postępowania.

Ta tragedia nie jest przypadkiem odosobnionym. Od wejścia w życie ustawy o świadczeniu wspierającym, tj. od 1 stycznia 2024 r., do posłów, mediów oraz organizacji społecznych napływa coraz więcej sygnałów wskazujących na poważną niewydolność systemu orzekania. Postępowania prowadzone przez wojewódzkie zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności trwają miesiącami, a czas oczekiwania na wyznaczenie komisji oraz wydanie decyzji w praktyce często przekracza granice, które trudno uznać za humanitarne.

Szczególnie dramatyczne są przypadki osób w stanie terminalnym, osób całkowicie niesamodzielnych, leżących, często niezdolnych do komunikacji, wobec których – mimo kompletnej i jednoznacznej dokumentacji medycznej – nadal przeprowadza się wizyty komisji w miejscu zamieszkania. Wizyty te, które stanowią większość postępowań, w praktyce nie wnoszą nowych ustaleń, a jedynie znacząco wydłużają procedurę. Zdarzają się również sytuacje, w których komisja wyznaczana jest już po śmierci wnioskodawcy.

Ustawa o świadczeniu wspierającym została przygotowana przez poprzedni rząd, jednak jej faktyczne wdrażanie i funkcjonowanie przypada na okres obecnej kadencji. Jesienią 2024 r. zapowiadano przegląd obowiązujących przepisów oraz ocenę ich skutków, w szczególności w zakresie efektywności systemu i dostępności świadczenia dla osób najbardziej potrzebujących.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Jakie są konkretne efekty jesiennego przeglądu przepisów dotyczących świadczenia wspierającego – jakie decyzje zostały podjęte, jakie zmiany są planowane oraz w jakim terminie zostaną wdrożone?

2. Jakie działania podjęło ministerstwo od wejścia ustawy w życie 1 stycznia 2024 r. w celu usprawnienia systemu, skrócenia czasu postępowań i zapobieżenia sytuacjom, w których osoby ciężko chore nie dożywają wydania decyzji?

3. Czy istnieje lub jest analizowana możliwość wydawania decyzji przez komisję wyłącznie na podstawie dokumentacji medycznej, bez konieczności przeprowadzania wizyty w miejscu zamieszkania, zwłaszcza w najbardziej skrajnych przypadkach (choroby terminalne, osoby leżące, całkowicie niesamodzielne), i jeśli nie – z jakich powodów?

Z poważaniem

Posłanka Aleksandra Leo