Interpelacja w sprawie zasad wyłapywania bezdomnych zwierząt

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej składam interpelację w sprawie zasad wyłapywania bezdomnych zwierząt, w związku z wnioskiem obywatelskim skierowanym do mojego biura poselskiego.

W skierowanej do mnie korespondencji wskazano na istotne wątpliwości dotyczące obowiązujących regulacji zawartych w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, w szczególności w zakresie art. 11 dotyczącym wyłapywania bezdomnych zwierząt.

Z przekazanych informacji wynika, że obecny stan prawny dopuszcza powierzanie czynności wyłapywania bezdomnych zwierząt różnym podmiotom, w tym strażom miejskim, strażom gminnym oraz prywatnym wykonawcom nieprowadzącym schronisk. W praktyce prowadzi to do traktowania wyłapywania jako czynności porządkowej, a nie jako elementu systemu opieki nad zwierzęciem, które – zgodnie z art. 1 ustawy – jest istotą żyjącą, zdolną do odczuwania cierpienia.

Wnioskodawca powołuje się również na ustalenia Najwyższej Izby Kontroli, która w poprzednich latach wskazywała na nieprawidłowości w zakresie nadzoru nad losem wyłapanych zwierząt, brak powiązania odłowu z realnymi działaniami ograniczającymi bezdomność oraz niewystarczającą transparentność działań gmin.

Podniesiono także kwestię bezpieczeństwa funkcjonariuszy straży gminnych i miejskich. Formacje te nie są wyspecjalizowane w pracy ze zwierzętami agresywnymi, lękowymi czy po traumach. Szkolenia podstawowe strażników nie obejmują w standardowym zakresie etologii zwierząt, technik humanitarnego chwytania, oceny zachowań agresywnych czy bezpiecznego stosowania środków obezwładniających wobec zwierząt. Może to rodzić ryzyko:

• poważnych obrażeń funkcjonariuszy,
• użycia nieadekwatnej siły wobec zwierzęcia,
• ucieczki zwierzęcia i zagrożenia dla osób postronnych,
• potencjalnej odpowiedzialności odszkodowawczej gmin.

Zwrócono również uwagę, że wyłapywanie bezdomnych zwierząt powinno być funkcjonalnie powiązane ze schroniskiem oraz dalszą opieką, identyfikacją i adopcją, a nie realizowane jako odrębna czynność interwencyjna o charakterze porządkowym. W opinii wnioskodawcy czynności te powinny być wykonywane wyłącznie przez pracowników schronisk dla zwierząt lub gminne jednostki organizacyjne bezpośrednio prowadzące schroniska.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy ministerstwo analizowało zasadność ograniczenia możliwości wyłapywania bezdomnych zwierząt wyłącznie do podmiotów prowadzących schroniska dla zwierząt?

2. Czy prowadzone są prace nad doprecyzowaniem, że wyłapywanie bezdomnych zwierząt stanowi element opieki nad zwierzęciem, a nie czynność porządkową?

3. Czy ministerstwo dysponuje aktualnymi danymi dotyczącymi liczby gmin powierzających wyłapywanie podmiotom prywatnym nieprowadzącym schronisk?

4. Jakie standardy szkoleniowe obowiązują obecnie podmioty realizujące czynności wyłapywania zwierząt i czy planowane jest ich ujednolicenie?

5. Czy rozważane jest wprowadzenie obowiązku szczegółowego dokumentowania każdej czynności wyłapywania, wraz ze wskazaniem dalszego losu zwierzęcia?

6. Czy ministerstwo dostrzega ryzyko prawne i finansowe dla gmin związane z powierzaniem czynności wysokiego ryzyka formacjom niewyspecjalizowanym w pracy ze zwierzętami?

Sprawa ma istotne znaczenie zarówno z punktu widzenia dobrostanu zwierząt, jak i bezpieczeństwa funkcjonariuszy oraz odpowiedzialności jednostek samorządu terytorialnego.

Uprzejmie proszę o przedstawienie stanowiska w powyższej kwestii oraz informację, czy ministerstwo planuje podjęcie inicjatywy legislacyjnej zmierzającej do zmiany obowiązujących przepisów.