Interpelacja w sprawie skuteczności działania organów postępowania przygotowawczego oraz systemowego wsparcia osób doświadczających długotrwałej przemocy i izolacji

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie doniesień medialnych portalu Zero.pl (https://x.com/portalzeropl/status/2021568460380144067?s=46&t=gsyTsGerarz--j3vCYpHDA) dotyczących wieloletniego przetrzymywania oraz przemocy wobec dorosłej kobiety ze Świętochłowic, która przez wiele lat miała pozostawać w faktycznej izolacji i zależności od najbliższych, zwracam się do Pana Ministra z interpelacją dotyczącą skuteczności działania organów państwa w sprawach o szczególnie drastycznym charakterze, obejmujących przemoc domową, izolację oraz znęcanie się nad osobą zależną.

Opisywana sprawa budzi poważne wątpliwości co do dynamiki, kompleksowości oraz terminowości prowadzonego postępowania przygotowawczego, a także do zakresu realnej ochrony i wsparcia udzielonego osobie pokrzywdzonej po ujawnieniu sprawy.

Z przekazów medialnych wynika, że mimo nadania statusu pokrzywdzonej oraz hospitalizacji, osoba ta miała następnie powrócić do środowiska, w którym – według relacji – mogła doświadczać dalszej przemocy i pozostawać w warunkach zagrażających jej zdrowiu i bezpieczeństwu. W przestrzeni publicznej pojawiły się również informacje o opóźnieniach w podejmowaniu czynności procesowych oraz braku nadania określonym osobom statusu podejrzanych, co mogło wpływać na zakres możliwych działań dowodowych.

Sprawy dotyczące wieloletniej przemocy i izolacji osoby zależnej należą do szczególnie trudnych dowodowo i wymagają ścisłej współpracy prokuratury, Policji, sądu opiekuńczego oraz instytucji pomocy społecznej i ochrony zdrowia. Wymagają one również wrażliwości na sytuację osób, które ze względu na swoją kondycję psychiczną, zdrowotną lub wieloletnie uzależnienie emocjonalne od sprawców mogą nie mieć realnej możliwości samodzielnego zerwania relacji przemocowej.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Jakie obowiązujące procedury przewidują organy państwa (Policja, prokuratura, sąd opiekuńczy, jednostki pomocy społecznej) w zakresie zapewnienia natychmiastowego, bezpiecznego miejsca pobytu osobie dorosłej będącej ofiarą długotrwałej przemocy domowej, izolacji lub znęcania się, w sytuacji gdy powrót do dotychczasowego środowiska może stwarzać zagrożenie dla jej zdrowia lub życia?

2. Jakie standardy obowiązują prokuratury w sprawach dotyczących długotrwałej przemocy domowej i izolacji osoby zależnej, w szczególności w zakresie pilności podejmowanych czynności, zabezpieczania dowodów oraz stosowania środków zapobiegawczych?
3. Jak w praktyce wygląda współpraca prokuratury z Policją na etapie postępowania przygotowawczego w tego rodzaju sprawach – w szczególności w zakresie szybkiego reagowania na sygnały o przemocy, zabezpieczania miejsca zdarzenia, przesłuchiwania świadków oraz ochrony osoby pokrzywdzonej?
4. Jak w praktyce wygląda współpraca organów ścigania z sądami opiekuńczymi, w sytuacjach gdy osoba pokrzywdzona – ze względu na swoją sytuację psychofizyczną – może wymagać szczególnej ochrony, wsparcia kuratora, ustanowienia opiekuna lub zastosowania innych środków zabezpieczających?
5. Jakie formy wsparcia – psychologicznego, psychiatrycznego, medycznego i socjalnego – są obligatoryjnie oferowane osobom pokrzywdzonym w tego rodzaju sprawach oraz czy ich zapewnienie podlega monitorowaniu przez organy nadzorcze?
6. Czy ministerstwo prowadzi analizę skuteczności udzielanej pomocy osobom pokrzywdzonym przemocą domową, w tym ocenę, czy wsparcie to jest adekwatne do potrzeb osób, które przez lata funkcjonowały w warunkach izolacji i zależności?
7. Jakie są średnie terminy podejmowania kluczowych czynności w sprawach o znęcanie się i przestępstwa przeciwko wolności oraz zdrowiu osób zależnych i czy podejmowane są działania mające na celu ich skrócenie?
8. Czy planowane są zmiany organizacyjne lub legislacyjne mające na celu wzmocnienie ochrony osób, które z powodu swojej sytuacji psychicznej, zdrowotnej lub ekonomicznej nie są w stanie samodzielnie opuścić środowiska przemocowego?