Interpelacja w sprawie odmów przyznania świadczeń obywatelom polskim przez Republikę Federalną Niemiec, którzy w okresie niemieckiej okupacji wykonywali pracę na terenach okupowanej Polski (ZRBG)

Szanowny Panie Premierze,

do mojego biura poselskiego wpływają wystąpienia obywateli polskich oraz ich pełnomocników dotyczące postępowań prowadzonych przez Deutsche Rentenversicherung Bund w sprawach świadczeń przyznawanych na podstawie ustawy Gesetz zur Zahlbarmachung von Renten aus Beschäftigungen in einem Ghetto (ZRBG). Sprawy te dotyczą osób, które w okresie niemieckiej okupacji wykonywały pracę na terenach okupowanej Polski, a których wnioski o świadczenia składane w Republice Federalnej Niemiec zakończyły się decyzjami odmownymi.

Z przekazywanej korespondencji i dokumentów wynika, że w decyzjach tych przywoływana jest argumentacja odnosząca się do niespełnienia przesłanki prześladowania w rozumieniu § 1 Bundesentschädigungsgesetz. Jednocześnie osoby zainteresowane wskazują na rozbieżności pomiędzy oceną ich doświadczeń w postępowaniach prowadzonych przez różne instytucje Republiki Federalnej Niemiec, w tym w procedurach dotyczących uznania krzywd doznanych w okresie narodowosocjalistycznych prześladowań.

Do mojego biura kierowane są również pytania dotyczące tego, czy sprawy te były sygnalizowane organom państwa polskiego oraz czy podejmowane były jakiekolwiek działania informacyjne, koordynacyjne lub dyplomatyczne w związku z postępowaniami prowadzonymi przez instytucje Republiki Federalnej Niemiec. Informacje te pochodzą od obywateli, pełnomocników oraz organizacji społecznych i wymagają odniesienia do stanu wiedzy oraz działań właściwych organów administracji rządowej.

W związku z powyższym zwracam się o przedstawienie informacji w następującym zakresie:

1. Czy Ministerstwo Spraw Zagranicznych posiada wiedzę o sprawach dotyczących odmów przyznania świadczeń na podstawie ustawy ZRBG obywatelom polskim oraz czy do ministerstwa wpływały w ostatnich latach wystąpienia, skargi lub zapytania w tym zakresie?

2. Czy Ministerstwo Spraw Zagranicznych dokonywało analiz zgłaszanych spraw w ujęciu ogólnym, w szczególności z punktu widzenia ochrony praw obywateli polskich oraz relacji Rzeczypospolitej Polskiej z Republiką Federalną Niemiec?

3. Czy Ministerstwo Spraw Zagranicznych podejmowało dotychczas kontakty robocze lub działania dyplomatyczne wobec właściwych organów Republiki Federalnej Niemiec w związku z postępowaniami prowadzonymi na podstawie ustawy ZRBG?

4. Czy Ministerstwo Spraw Zagranicznych prowadzi lub prowadziło współpracę informacyjną lub koordynacyjną z innymi organami państwa w sprawach zgłaszanych przez obywateli polskich, w szczególności z Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Kancelarią Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz rzecznikiem praw obywatelskich?

5. Czy Ministerstwo Spraw Zagranicznych przewiduje podjęcie działań informacyjnych skierowanych do obywateli polskich lub placówek konsularnych w zakresie możliwych form wsparcia w sprawach związanych z postępowaniami prowadzonymi na podstawie ustawy ZRBG, w granicach kompetencji państwa polskiego?

6. Czy placówki konsularne Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Federalnej Niemiec udzielają obywatelom polskim, zgłaszającym się w sprawach postępowań prowadzonych na podstawie ustawy ZRBG, podstawowych informacji konsularnych, w szczególności dotyczących trybu postępowania, możliwości kontaktu z właściwymi instytucjami oraz dostępnych środków formalnych?

7. Czy Ministerstwo Spraw Zagranicznych przekazywało placówkom konsularnym wytyczne lub informacje dotyczące sposobu postępowania w przypadku zgłoszeń obywateli polskich odnoszących się do spraw związanych z okresem narodowosocjalistycznych prześladowań i postępowaniami prowadzonymi przez instytucje Republiki Federalnej Niemiec?

8. Czy w latach poprzednich, w szczególności około 2020 roku, Ministerstwo Spraw Zagranicznych lub inne organy administracji rządowej przekazywały stronie Republiki Federalnej Niemiec jakiekolwiek formalne lub robocze stanowiska, oświadczenia albo informacje, które mogły być interpretowane jako określenie stanowiska Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie roszczeń, świadczeń lub odpowiedzialności związanych z okresem II wojny światowej, w tym w odniesieniu do obywateli polskich?