Interpelacja w sprawie planów wdrożenia rekomendacji Senatu RP wypracowanych w ramach Roku Edukacji Zdrowotnej i Profilaktyki

Szanowna Pani Minister,

w nawiązaniu do konferencji podsumowującej działania podjęte przez Senat Rzeczypospolitej Polskiej w ramach obchodów Roku Edukacji Zdrowotnej i Profilaktyki zwracam się z interpelacją dotyczącą planów Ministerstwa Zdrowia w zakresie wdrażania rekomendacji organizacyjnych i legislacyjnych wypracowanych w toku debat, seminariów naukowych oraz paneli eksperckich realizowanych pod auspicjami Senatu RP.

Przedstawione rekomendacje, oparte na pięciu priorytetowych obszarach Roku Edukacji Zdrowotnej i Profilaktyki, stanowią spójny i kompleksowy zestaw propozycji, których celem jest poprawa dobrostanu zdrowotnego populacji Polski, w szczególności poprzez wzmocnienie profilaktyki, edukacji zdrowotnej, wczesnej diagnostyki oraz lepsze wykorzystanie danych zdrowotnych.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

I. Wspólne czynniki ryzyka chorób onkologicznych i kardiologicznych zależne od stylu życia

1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje realizację ogólnopolskich, zintegrowanych kampanii edukacyjno-informacyjnych dotyczących głównych przyczyn zgonów w Polsce, ich czynników ryzyka oraz metod prewencji, w szczególności kampanii opartych na wspólnych czynnikach ryzyka chorób onkologicznych i kardiologicznych?
2. Czy rozważane jest wdrożenie jednolitego przekazu edukacyjnego, np. w formule „5 ryzyk – 5 nawyków” (dieta, aktywność fizyczna, nikotyna, alkohol, sen/stres), jako wspólnego narzędzia komunikacyjnego dla działań profilaktycznych w obszarze kardiologii i onkologii?
3. W jaki sposób resort zdrowia zamierza wzmacniać interdyscyplinarną współpracę pomiędzy różnymi dziedzinami medycyny w ramach programów profilaktyki zdrowotnej?
4. Czy planowany jest rozwój i systemowe wsparcie kardiologii prewencyjnej jako jednego z kluczowych narzędzi ograniczania umieralności z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego?
5. Jakie działania legislacyjne i organizacyjne planuje Ministerstwo Zdrowia w zakresie wzmocnienia polityk żywieniowych, w tym:
   • ograniczenia marketingu żywności wysokoprzetworzonej skierowanego do dzieci,
   • ujednolicenia standardów żywienia w instytucjach publicznych, takich jak szkoły i szpitale,
   • wprowadzenia czytelnego, frontowego oznakowania żywności?
6. Czy przewidywane są dalsze działania na rzecz redukcji ekspozycji populacji, a zwłaszcza dzieci i młodzieży, na nikotynę, w tym e-papierosy?
7. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje doprecyzowanie przepisów dotyczących promocji i ekspozycji marketingowej alkoholu, w szczególności w przestrzeni internetowej i mediach społecznościowych?

II. Zdrowie dzieci i młodzieży – edukacja, badania przesiewowe, bilans zdrowia dziecka, szczepienia

1. Czy zdrowie dzieci i młodzieży zostanie wskazane jako priorytetowy obszar nowego Narodowego Programu Zdrowia?
2. Czy planowana jest pilna reforma bilansu zdrowia dziecka obejmująca:
   • ujednolicenie standardów,
   • rozszerzenie oceny ryzyk zdrowotnych,
   • pełną cyfryzację wyników zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego?
3. Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Zdrowia w celu wzmocnienia roli medycyny szkolnej w profilaktyce zdrowotnej, w tym w zakresie aktualizacji aktów prawnych regulujących jej zadania i kompetencje?
4. W jaki sposób resort planuje wykorzystać potencjał szkół jako środowiska kształtującego zachowania zdrowotne dzieci i młodzieży, w szczególności poprzez wzmocnienie współpracy pomiędzy kuratoriami oświaty, stacjami sanitarno-epidemiologicznymi oraz samorządami?
5. Czy rozważane jest rozszerzenie roli zawodów medycznych w realizacji szczepień oraz edukacji zdrowotnej na terenie placówek oświatowych?
6. Jakie działania planowane są w zakresie poprawy warunków środowiskowych w szkołach i ich otoczeniu, w szczególności w odniesieniu do jakości powietrza i hałasu?
7. Czy Ministerstwo Zdrowia zamierza zainicjować ogólnopolską debatę dotyczącą:
   • zasad higieny cyfrowej uczniów,
   • ewentualnego ograniczenia używania telefonów komórkowych w szkołach?

III. Zdrowie komunikacyjne i zmysły – wzrok, słuch, mowa

1. Czy planowane jest promowanie i systemowe wdrożenie badań przesiewowych w kierunku zaburzeń wzroku i słuchu wśród dzieci i młodzieży, z wykorzystaniem nowoczesnych technologii cyfrowych i aplikacji mobilnych?
2. Czy Ministerstwo Zdrowia zleci Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji opracowanie modelowych programów polityki zdrowotnej w obszarze zdrowia komunikacyjnego?
3. Czy przewidywane jest stworzenie jasnych zasad organizacyjnych i finansowych szybkiej ścieżki w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej dla dzieci z nieprawidłowym wynikiem przesiewu?
4. Czy planowane jest powołanie zespołu ekspertów odpowiedzialnego za opracowanie zasad „higieny cyfrowej” w szkołach, obejmujących m.in. organizację przerw, oświetlenie, ustawienie ekranów oraz materiały edukacyjne?
5. Czy resort zdrowia zamierza zainicjować debatę publiczną na temat wpływu zdrowia zmysłów na zdolność do nauki i funkcjonowanie społeczne dzieci i młodzieży?
6. Czy planowany jest przegląd kompetencji zawodów medycznych i zawodów mających zastosowanie w ochronie zdrowia w zakresie zdrowia komunikacyjnego?

IV. Zawody medyczne i zawody mające zastosowanie w ochronie zdrowia – edukacja zdrowotna i profilaktyka

1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje zwiększenie zaangażowania farmaceutów w działania z zakresu zdrowia publicznego, w tym w zakresie poprawy adherencji pacjentów?
2. Czy rozważane jest uruchomienie pilotażu programu opieki farmaceutycznej „Nowy lek”?
3. Czy planowane jest określenie jednolitego „zakresu kompetencji profilaktycznych” dla poszczególnych zawodów medycznych wraz z zasadami ich finansowania i rozliczania?
4. Jakie działania przewidziano w zakresie rozwoju szkoleń podyplomowych z edukacji zdrowotnej, komunikacji medycznej, adherencji oraz zagrożeń środowiskowych?
5. Czy resort zdrowia planuje wzmocnienie pozycji absolwentów zdrowia publicznego w systemie ochrony zdrowia, w tym poprzez wyznaczenie ścieżek zatrudnienia w instytucjach publicznych jako koordynatorów profilaktyki i danych zdrowotnych?

V. Dane o stanie zdrowia populacji i nowy Narodowy Program Zdrowia

1. Jakie działania podejmuje Ministerstwo Zdrowia w celu rozwoju i integracji cyfrowych systemów gromadzenia danych o stanie zdrowia i zachowaniach zdrowotnych populacji?
2. Czy planowane jest określenie minimalnego zakresu danych niezbędnych do skutecznego kształtowania polityki zdrowotnej oraz uwzględnienie tego wymogu w projektach finansowanych ze środków Ministerstwa Zdrowia, w tym w ramach NPZ?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia zamierza zainicjować ogólnopolską debatę samorządów na temat możliwości wdrażania wniosków z badania „Białystok PLUS” w innych jednostkach samorządu terytorialnego?
4. Czy nowy Narodowy Program Zdrowia zostanie oparty na aktualnych badaniach epidemiologicznych, z jasno określonymi, mierzalnymi wskaźnikami efektów oraz mechanizmami okresowej ewaluacji?
5. Czy planowane jest wdrożenie mechanizmów antynierównościowych, w tym obowiązku oceny wpływu interwencji prozdrowotnych na nierówności zdrowotne?
6. Jakie działania podejmuje resort w celu promowania otwartego dostępu do danych wytworzonych w ramach działań finansowanych ze środków publicznych oraz utworzenia repozytorium danych do celów analiz naukowych i eksperckich?

Z wyrazami szacunku

MONIKA WIELICHOWSKA
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej