Interpelacja w sprawie finansowania badań PGT w ramach programu in vitro

Szanowna Pani Minister,

rządowy program leczenia niepłodności metodą zapłodnienia pozaustrojowego (in vitro) to w sposób niekwestionowany jeden z największych sukcesów obecnego rządu. Według najnowszych danych na zakończenie 2025 roku zakwalifikowano 41,8 tys. par, uzyskano 23,5 tys. ciąż i urodziło się aż 9525 dzieci. Te statystyki przekładają się na skuteczność leczenia na poziomie 30%, co zgodne jest z europejską średnią dla tej procedury.

Od początku 2026 roku w życie weszły zmiany aktualizujące program, które mają usprawnić jego działania, m.in. doprecyzowane zostało pojęcie cyklu, wprowadzono rekomendacje dotyczące hodowli do stadium blastocysty oraz pojedynczego transferu zarodka (co ma ograniczać ryzyko ciąż wielopłodowych), wreszcie wprowadzono etapowe rozliczanie świadczeń, gdzie kwalifikacja, część kliniczna, część biotechnologiczna oraz kriotransfer są finansowane osobno.

Wśród wymienionych zmian nie znalazły się żadne informacje na temat finansowania preimplantacyjnych badań genetycznych (tak zwane badania PGT). Badania te - choć nie są koniecznym krokiem w procesie leczenia niepłodności metodą in vitro - według licznych badań zwiększają skuteczność leczenia wśród kobiet powyżej 35. roku życia oraz pomagają w uniknięciu niepotrzebnych prób transferu zarodków z wadami genetycznymi. Wykorzystanie PGT to także lepsza kontrola nad przebiegiem leczenia oraz szansa na szybsze uzyskanie ciąży.

Niektóre opracowania wskazują, że przeprowadzenie PGT często prowadzi do niższych kosztów całkowitych procedury in vitro. W Stanach Zjednoczonych badania PGT przeprowadza się w ponad 30% wszystkich zabiegów.

Biorąc pod uwagę powyższe fakty, zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Czy ministerstwo rozważa rozszerzenie programu leczenia niepłodności o finansowanie badań preimplantacyjnych, na przykład najczęściej wykonywanego badania PGT-A?

2. Jeżeli szerokie zastosowanie okazałoby się zbyt kosztowne, to czy możliwe jest stworzenie mechanizmu finansowania badań PGT w wypadku par, u których występują typowe wskazania do przeprowadzenia tych badań (niewyjaśnione poronienia, występowanie chorób genetycznych w rodzinie partnerów)?

Brak wsparcia finansowego dla par, w wypadku których przeprowadzenie badań PGT okazuje się konieczne, może stanowić barierę w praktyce uniemożliwiającą skorzystanie z rządowego programu.

Wprowadzenie odpowiednich rozwiązań może zwiększyć realną dostępność oraz skuteczność programu, który jest tak istotny, zwłaszcza w perspektywie kryzysu demograficznego, z którym się w Polsce zmagamy.

Z poważaniem

Wioleta Tomczak
Posłanka na Sejm RP