Interpelacja w sprawie awarii automatycznych systemów zabezpieczenia przejazdów kolejowo-drogowych oraz zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego i pieszego, na przykładzie przejazdu kolejowego przy ul. Wolnej w Rybniku oraz w skali całego kraju

Zwracam się do Pana Ministra z interpelacją w sprawie powtarzających się awarii automatycznych systemów zabezpieczenia przejazdów kolejowo-drogowych w Polsce, które stwarzają realne i bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego oraz pieszych, w tym dzieci.

Szczególnie niepokojący charakter miały zdarzenia z dnia 14 stycznia oraz 29 stycznia 2026 roku na przejeździe kolejowym przy ul. Wolnej w Rybniku (dzielnica Paruszowiec-Piaski), w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej oraz szkoły podstawowej. W obu przypadkach pociągi pasażerskie przejechały przez przejazd kolejowy mimo podniesionych rogatek, co mogło doprowadzić do tragedii.

Przejazd ten został niedawno zmodernizowany i oddany do użytku jako w pełni zautomatyzowany, a mimo to w krótkim czasie doszło do co najmniej dwóch poważnych awarii systemu sterowania ruchem. Według informacji przekazanych przez zarządcę infrastruktury, przyczyną miały być awarie pociągów, które „zablokowały czujniki” odpowiedzialne za uruchamianie sygnalizacji i zamykanie rogatek.

Tego rodzaju wyjaśnienia budzą poważne wątpliwości co do:

• odporności systemów bezpieczeństwa na sytuacje awaryjne,
• projektu i logiki działania czujników,
• braku mechanizmów fail-safe, które w razie usterki powinny automatycznie wprowadzać przejazd w tryb maksymalnego zabezpieczenia (zamknięcie rogatek, sygnalizacja awaryjna, fizyczne blokady).

W ocenie mieszkańców oraz lokalnych społeczności obecny model funkcjonowania przejazdów automatycznych przerzuca ciężar bezpieczeństwa na maszynistów i uczestników ruchu, zamiast eliminować ryzyko systemowo.

Co szczególnie alarmujące, opisywany przejazd znajduje się na trasie codziennego dojścia dzieci do szkoły, a rodzice wielokrotnie zgłaszali swoje obawy zarówno do zarządcy infrastruktury, jak i do instytucji nadzorczych, nie otrzymując satysfakcjonujących odpowiedzi.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Ile awarii automatycznych systemów zabezpieczenia przejazdów kolejowo-drogowych odnotowano w Polsce w latach 2023–2025, z podziałem na województwa i typ przejazdu (automatyczny/półautomatyczny)?

2. Ile z tych awarii polegało na niezamknięciu rogatek mimo zbliżającego się lub przejeżdżającego pociągu?

3. Czy ministerstwo posiada analizę ryzyka dotyczącą awarii czujników aktywujących sygnalizację przejazdową w sytuacji zatrzymania lub awarii pociągu na torze?

4. Dlaczego nowoczesne systemy przejazdowe nie są wyposażone w mechanizmy domyślnego zamknięcia rogatek w przypadku wykrycia nieprawidłowości w pracy czujników?

5. Czy planowane są zmiany norm technicznych lub przepisów, które:

   • wprowadzą obowiązek redundancji czujników,
   • wzmocnią tryb awaryjny przejazdów,
   • przywrócą nadzór ludzki (np. czasowy dozór) w newralgicznych lokalizacjach?

6. Czy ministerstwo rozważa objęcie szczególnym nadzorem przejazdów zlokalizowanych w pobliżu szkół, przedszkoli i ciągów pieszych dzieci i młodzieży?

7. Czy w związku z opisanymi zdarzeniami zostanie przeprowadzona kontrola systemowa przez właściwe organy nadzorcze w zakresie bezpieczeństwa przejazdów kolejowo-drogowych?