Interpelacja w sprawie wpływu decyzji inwestycyjnych Grupy Azoty SA dotyczących Grupy Azoty Kopalni i Zakładów Chemicznych Siarki "Siarkopol" SA na bezpieczeństwo surowcowe i odporność państwa

Szanowny Panie Premierze,

z informacji medialnych, stanowisk strony społecznej oraz dokumentów korporacyjnych Grupy Azoty Kopalni i Zakładów Chemicznych Siarki „Siarkopol” SA wynika narastający rozdźwięk pomiędzy deklarowaną strategią rozwoju tej spółki a faktycznymi decyzjami inwestycyjnymi podejmowanymi w ramach Grupy Azoty SA, które mogą mieć istotne znaczenie z punktu widzenia bezpieczeństwa surowcowego oraz odporności państwa.

Z ostatniego dostępnego sprawozdania finansowego oraz sprawozdania z działalności Grupy Azoty Kopalni i Zakładów Chemicznych Siarki „Siarkopol” SA za 2024 rok wynika, że nakłady inwestycyjne o charakterze rozwojowym wyniosły zaledwie 214 tysięcy złotych, przy jednoczesnym braku nakładów na inwestycje mandatowe oraz koncentracji wydatków na inwestycjach o charakterze utrzymaniowym, na które przeznaczono ponad 7 milionów złotych. Jednocześnie spółka odnotowała w 2024 roku stratę netto w wysokości blisko 59,5 mln zł, spadek aktywów ogółem o ponad 12% oraz istotny spadek środków pieniężnych. Dane te wskazują na systematyczne ograniczanie potencjału produkcyjnego spółki bez równoległego zabezpieczania jej długoterminowych zdolności wydobywczych.

W tym samym czasie przedstawiciele Grupy Azoty publicznie potwierdzają, że eksploatowane obecnie złoże siarki „Osiek” ulega wyczerpaniu, a dostęp do nowego złoża w Rudnikach koło Połańca przewidywany jest – według publicznie prezentowanych harmonogramów Grupy Azoty – dopiero około roku 2030, przy czym decyzja inwestycyjna dotycząca budowy nowej kopalni ma zapaść najwcześniej w 2027 roku. Oznacza to realne ryzyko kilkuletniej luki w krajowych zdolnościach wydobycia siarki.

Siarka jest surowcem o szerokim zastosowaniu w przemyśle chemicznym, energetycznym oraz w sektorach mających znaczenie dla obronności państwa, w tym w procesach technologicznych i materiałowych wykorzystywanych przez przemysł zbrojeniowy. Ograniczenie krajowego wydobycia tego surowca może prowadzić do zwiększenia zależności od importu oraz obniżenia odporności państwa na zakłócenia w międzynarodowych łańcuchach dostaw w sytuacjach kryzysowych.

Kwestia ta jest podnoszona również przez stronę społeczną, która wskazuje na znaczenie siarki nie tylko dla gospodarki, lecz także dla bezpieczeństwa państwa w wymiarze nawozowym, surowcowym i przemysłowym.

Pomimo powyższego z informacji przekazywanych przez Grupę Azoty wynika, że środki planowane do pozyskania w drodze emisji akcji Grupy Azoty mają zostać przeznaczone w przypadku „Siarkopolu” przede wszystkim na rozbudowę infrastruktury logistycznej, a nie na inwestycje wydobywcze, które warunkują utrzymanie krajowych zdolności produkcyjnych w zakresie surowców o potencjalnym znaczeniu strategicznym.

Jednocześnie, według informacji publicznych oraz wypowiedzi przedstawicieli Grupy Azoty, w aktualizowanej strategii Grupy Azoty na lata 2025–2030 „Siarkopol” nie został jednoznacznie wskazany jako beneficjent kluczowych inwestycji rozwojowych w obszarze wydobycia. Rodzi to pytania o spójność decyzji inwestycyjnych z długoterminowymi potrzebami państwa w zakresie bezpieczeństwa i odporności surowcowej.

Mając na uwadze powyższe, a także znaczenie utrzymania krajowych zdolności wydobywczych surowców istotnych dla funkcjonowania państwa w warunkach kryzysowych, zasadne jest uzyskanie jednoznacznej informacji o stanowisku ministra obrony narodowej w przedmiotowej sprawie oraz o działaniach podejmowanych w ramach międzyresortowej koordynacji polityki bezpieczeństwa.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Obrony Narodowej analizowało formalnie skutki potencjalnej luki w krajowym wydobyciu siarki w latach 2026–2030, wynikającej z harmonogramu inwestycji przedstawianego publicznie przez Grupę Azoty, w szczególności z punktu widzenia odporności państwa oraz bezpieczeństwa łańcuchów dostaw w sytuacjach kryzysowych?
2. Czy Ministerstwo Obrony Narodowej było konsultowane przy opracowywaniu lub aktualizacji strategii Grupy Azoty na lata 2025–2030, w szczególności w zakresie utrzymania krajowych zdolności wydobycia surowców mogących mieć znaczenie strategiczne dla bezpieczeństwa państwa, a jeżeli tak – jaki był zakres tych konsultacji i ich rezultaty?
3. Czy w ocenie ministra obrony narodowej uzależnienie się od importu siarki w okresie przejściowym, obejmującym lata 2026–2030, jest rozwiązaniem bezpiecznym z punktu widzenia odporności państwa, zwłaszcza w warunkach potencjalnych zakłóceń międzynarodowych łańcuchów dostaw?
4. Czy Ministerstwo Obrony Narodowej rekomendowało lub planuje rekomendować objęcie krajowych złóż siarki szczególnym nadzorem państwowym, analogicznie do innych surowców uznawanych za krytyczne lub istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa i obronności państwa?

Z poważaniem

Anna Krupka
Poseł na Sejm RP