Interpelacja w sprawie wpływu decyzji inwestycyjnych Grupy Azoty SA dotyczących Grupy Azoty Kopalni i Zakładów Chemicznych Siarki "Siarkopol" SA na bezpieczeństwo nawozowe i żywnościowe państwa

Szanowny Panie Ministrze,

z informacji medialnych, stanowisk strony społecznej oraz dokumentów korporacyjnych Grupy Azoty Kopalni i Zakładów Chemicznych Siarki „Siarkopol” SA wynika narastający rozdźwięk pomiędzy deklarowaną strategią rozwoju tej spółki a faktycznymi decyzjami inwestycyjnymi podejmowanymi w ramach Grupy Azoty SA, które mogą mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo nawozowe oraz pośrednio na bezpieczeństwo żywnościowe państwa.

Z ostatniego dostępnego sprawozdania finansowego oraz sprawozdania z działalności Grupy Azoty Kopalni i Zakładów Chemicznych Siarki „Siarkopol” SA za 2024 rok wynika, że nakłady inwestycyjne o charakterze rozwojowym wyniosły zaledwie 214 tysięcy złotych, przy jednoczesnym braku nakładów na inwestycje mandatowe oraz koncentracji wydatków na inwestycjach o charakterze utrzymaniowym, na które przeznaczono ponad 7 milionów złotych. Jednocześnie spółka odnotowała w 2024 roku stratę netto w wysokości blisko 59,5 mln zł, spadek aktywów ogółem o ponad 12% oraz istotny spadek środków pieniężnych. Dane te wskazują na postępujące ograniczanie potencjału produkcyjnego spółki bez równoległego zabezpieczania jej długoterminowych zdolności wydobywczych.

W tym samym czasie przedstawiciele Grupy Azoty publicznie potwierdzają, że eksploatowane obecnie złoże siarki „Osiek” ulega wyczerpaniu, a dostęp do nowego złoża w Rudnikach koło Połańca przewidywany jest – według publicznie prezentowanych harmonogramów Grupy Azoty – dopiero około roku 2030. Jednocześnie decyzja inwestycyjna w sprawie budowy nowej kopalni ma zapaść najwcześniej w 2027 roku, po zakończeniu prac dokumentacyjnych. Oznacza to realne ryzyko wieloletniej luki w krajowych zdolnościach wydobycia siarki.

Siarka stanowi jeden z kluczowych surowców wykorzystywanych w produkcji nawozów mineralnych, a tym samym jest istotnym elementem krajowego łańcucha bezpieczeństwa żywnościowego. Ewentualne ograniczenie krajowego wydobycia tego surowca może prowadzić do zwiększenia zależności od importu, podwyższenia kosztów produkcji nawozów oraz wzrostu presji kosztowej po stronie gospodarstw rolnych.

Na znaczenie ciągłości krajowego wydobycia siarki dla bezpieczeństwa nawozowego oraz stabilności kosztów produkcji rolnej zwraca uwagę również strona społeczna reprezentująca pracowników „Siarkopolu”.

Pomimo powyższego z informacji przekazywanych przez Grupę Azoty wynika, że środki planowane do pozyskania w drodze emisji akcji Grupy Azoty mają zostać przeznaczone w przypadku „Siarkopolu” przede wszystkim na rozbudowę infrastruktury logistycznej, a nie na inwestycje wydobywcze, które warunkują dalsze funkcjonowanie krajowej bazy surowcowej dla sektora nawozowego. Jednocześnie w aktualizowanej strategii Grupy Azoty na lata 2025–2030, według informacji publicznych oraz wypowiedzi przedstawicieli spółki, „Siarkopol” nie został jednoznacznie wskazany jako beneficjent kluczowych inwestycji rozwojowych.

W debacie publicznej podnoszone są również kwestie dotyczące ograniczeń odbioru surowca oraz relacji handlowych wewnątrz Grupy Azoty, które – w zestawieniu z wynikami finansowymi spółki i sytuacją rynkową – rodzą pytania o długoterminową stabilność dostaw surowców niezbędnych do produkcji nawozów w Polsce.

Mając na uwadze powyższe, a także znaczenie „Siarkopolu” dla krajowego łańcucha dostaw surowców wykorzystywanych w produkcji nawozów oraz pośrednio dla stabilności cen żywności zasadne jest uzyskanie jednoznacznej informacji o działaniach podejmowanych przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi w zakresie oceny i zabezpieczenia interesów sektora rolnego w kontekście decyzji inwestycyjnych Grupy Azoty.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi analizowało formalnie wpływ ograniczenia inwestycji wydobywczych w Grupie Azoty Kopalniach i Zakładach Chemicznych Siarki „Siarkopol” SA na długoterminowe bezpieczeństwo nawozowe państwa oraz koszty produkcji nawozów mineralnych w Polsce?
2. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi było konsultowane przy opracowywaniu lub aktualizacji strategii Grupy Azoty na lata 2025–2030, w szczególności w zakresie zapewnienia krajowej bazy surowcowej dla produkcji nawozów?
3. Czy w ocenie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi dopuszczalne jest oparcie bezpieczeństwa nawozowego państwa na imporcie siarki w okresie potencjalnej luki wydobywczej w latach 2026–2030?
4. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadziło lub planuje prowadzić formalne analizy dotyczące wpływu ewentualnego ograniczenia krajowego wydobycia siarki na ceny nawozów oraz konkurencyjność polskich gospodarstw rolnych?
5. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmowało działania koordynacyjne wobec ministra aktywów państwowych lub innych właściwych organów w celu zabezpieczenia ciągłości krajowych dostaw surowców niezbędnych dla produkcji nawozów?

Z poważaniem

Anna Krupka
Poseł na Sejm RP