Interpelacja w sprawie skutków finansowych, budżetowych oraz gospodarczych decyzji inwestycyjnych Grupy Azoty SA dotyczących Grupy Azoty Kopalni i Zakładów Chemicznych Siarki "Siarkopol" SA

Szanowny Panie Ministrze,

z informacji medialnych, stanowisk strony społecznej oraz dokumentów korporacyjnych Grupy Azoty Kopalni i Zakładów Chemicznych Siarki „Siarkopol” SA wynika narastający rozdźwięk pomiędzy deklarowaną strategią rozwoju tej spółki a faktycznymi decyzjami inwestycyjnymi podejmowanymi w ramach Grupy Azoty SA, które mogą rodzić istotne konsekwencje finansowe oraz gospodarcze zarówno dla samej spółki, jak i dla interesu fiskalnego Skarbu Państwa.

Z ostatniego dostępnego sprawozdania finansowego oraz sprawozdania z działalności Grupy Azoty Kopalni i Zakładów Chemicznych Siarki „Siarkopol” SA za 2024 rok wynika, że nakłady inwestycyjne o charakterze rozwojowym wyniosły jedynie 214 tysięcy złotych, przy jednoczesnym braku nakładów na inwestycje mandatowe oraz koncentracji wydatków na inwestycjach o charakterze utrzymaniowym, na które przeznaczono ponad 7 milionów złotych. Jednocześnie spółka odnotowała w 2024 roku stratę netto w wysokości blisko 59,5 mln zł, spadek aktywów ogółem o ponad 12% oraz istotny spadek środków pieniężnych.

Powyższe dane wskazują na postępujące kurczenie się potencjału majątkowego spółki oraz brak działań inwestycyjnych, które mogłyby w średnim i długim okresie odwrócić negatywny trend finansowy. Sytuacja ta rodzi pytania o trwałość modelu biznesowego spółki oraz o skuteczność zarządzania majątkiem Skarbu Państwa w ramach Grupy Azoty.

W tym samym czasie przedstawiciele Grupy Azoty publicznie potwierdzają, że eksploatowane obecnie złoże siarki „Osiek” ulega wyczerpaniu, a dostęp do nowego złoża w Rudnikach koło Połańca przewidywany jest – według publicznie prezentowanych harmonogramów – dopiero około roku 2030, przy czym decyzja inwestycyjna dotycząca budowy nowej kopalni ma zapaść najwcześniej w 2027 roku. Oznacza to realne ryzyko kilkuletniej luki w krajowych zdolnościach wydobycia siarki, a tym samym potencjalną utratę przychodów, zmniejszenie bazy podatkowej oraz wzrost zależności od importu tego surowca.

Pomimo powyższego z informacji przekazywanych publicznie przez Grupę Azoty wynika, że środki planowane do pozyskania w drodze emisji akcji mają zostać przeznaczone – w odniesieniu do „Siarkopolu” – przede wszystkim na rozbudowę infrastruktury logistycznej, a nie na inwestycje wydobywcze stanowiące podstawę przyszłych przychodów spółki. Takie decyzje inwestycyjne mogą prowadzić do dalszego pogorszenia wyników finansowych, ograniczenia wpływów podatkowych oraz osłabienia krajowej bazy produkcyjnej w sektorze chemicznym.

Wątpliwości te są podnoszone również przez stronę społeczną, która wskazuje, że planowane podwyższenie kapitału Grupy Azoty w drodze emisji akcji, szacowane publicznie na kwotę do 1,3 mld zł, nie znajduje obecnie odzwierciedlenia w decyzjach dotyczących zabezpieczenia przyszłych źródeł przychodów w obszarze wydobycia siarki.

W debacie publicznej podnoszone są również kwestie dotyczące relacji handlowych wewnątrz Grupy Azoty, w tym wolumenów odbioru surowca oraz stosowanych cen transferowych, które – choć formalnie określane jako rynkowe – w zestawieniu z pogarszającą się sytuacją finansową Grupy Azoty Kopalni i Zakładów Chemicznych Siarki „Siarkopol” SA oraz sytuacją na globalnym rynku siarki rodzą uzasadnione pytania o ich wpływ na wynik finansowy spółki i dochody budżetu państwa.

Mając na uwadze powyższe, a także fakt, że Grupa Azoty oraz jej spółki zależne stanowią istotny element majątku Skarbu Państwa i źródło dochodów publicznych, zasadne jest uzyskanie jednoznacznej informacji o stanowisku ministra finansów i gospodarki w zakresie skutków fiskalnych obecnych decyzji inwestycyjnych oraz relacji finansowych w ramach Grupy Azoty.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Finansów analizowało formalnie wpływ ograniczenia inwestycji wydobywczych w „Siarkopolu” na przyszłe dochody budżetu państwa, w tym wpływy z podatków dochodowych oraz pośrednich?
2. Czy organy Krajowej Administracji Skarbowej weryfikowały rynkowy charakter cen transferowych oraz warunków kontraktowych stosowanych w relacjach pomiędzy „Siarkopolem” a innymi spółkami Grupy Azoty, w tym w kontekście równoległego importu surowców wykorzystywanych w produkcji nawozów, a jeśli tak – jakie były wyniki tych analiz?
3. Czy w ocenie ministra finansów i gospodarki obecny model alokacji środków z planowanej emisji akcji Grupy Azoty, nieuwzględniający inwestycji wydobywczych w „Siarkopolu”, jest zgodny z zasadą maksymalizacji wartości ekonomicznej majątku Skarbu Państwa oraz z celami państwowej polityki gospodarczej w obszarze przemysłu chemicznego?
4. Czy Ministerstwo Finansów formalnie analizowało ryzyko powstania strat alternatywnych oraz długofalowych kosztów gospodarczych wynikających z ograniczenia krajowego wydobycia siarki w okresie rosnącego globalnego popytu na ten surowiec?
5. Czy minister finansów i gospodarki podejmował lub planuje podjąć działania koordynacyjne wobec ministra aktywów państwowych lub innych właściwych organów w celu zabezpieczenia interesu fiskalnego państwa w kontekście przyszłości „Siarkopolu”?

Z poważaniem

Anna Krupka
Poseł na Sejm RP