Interpelacja w sprawie zagrożeń dla skutecznej realizacji inwestycji finansowanych ze środków Krajowego Planu Odbudowy

Szanowna Pani Minister,

zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania dotyczące wykorzystania środków pochodzących z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).

Krajowy Plan Odbudowy stanowi kluczowy instrument wsparcia rozwoju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej, w tym w szczególności inwestycji w obszarze efektywności energetycznej budynków publicznych. Opóźnienia we wdrażaniu KPO doprowadziły do istotnego skrócenia okresu przeznaczonego na realizację inwestycji finansowanych z tego programu.

W konsekwencji samorządy oraz inne podmioty realizujące projekty znalazły się w sytuacji, w której muszą przeprowadzić pełne procedury przygotowawcze i przetargowe, a następnie zrealizować roboty budowlane w czasie znacząco krótszym niż pierwotnie zakładano. W praktyce oznacza to istotne ograniczenie realnych terminów realizacji inwestycji, przy jednoczesnym zachowaniu niezmienionych wymogów formalnych.

Szczególnie problematyczne jest to w przypadku projektów z zakresu poprawy efektywności energetycznej budynków publicznych, gdzie konieczne jest przeprowadzenie skomplikowanych procedur administracyjnych, uzyskanie pozwoleń, realizacja zamówień publicznych oraz wykonanie robót budowlanych w warunkach często ograniczonych sezonowo. Dodatkowo presja czasu zwiększa ryzyko niepowodzeń przetargowych oraz dalszych opóźnień, zwłaszcza że okres realizacji inwestycji w ramach KPO kończy się zasadniczo w 2026 r.

Należy również zwrócić uwagę, że zbyt krótki czas realizacji robót niesie ze sobą ryzyko obniżenia jakości wykonania inwestycji, zwłaszcza w zakresie prac termomodernizacyjnych, które wymagają zachowania określonych przerw technologicznych i reżimów technicznych, niemożliwych do przyspieszenia bez negatywnych konsekwencji użytkowych.

W rezultacie istnieje realne ryzyko, że część samorządów nie zdąży zrealizować inwestycji w terminach umożliwiających pełne i prawidłowe rozliczenie środków z KPO. Może to skutkować obowiązkiem zwrotu części dofinansowania i koniecznością pokrycia wydatków ze środków własnych, co prowadziłoby do faktycznego poszkodowania podmiotów realizujących cele KPO w dobrej wierze.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jakie działania podjęło Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej w celu zapewnienia płynnego i bezpiecznego wykorzystania środków KPO w sytuacji narastających opóźnień w realizacji inwestycji, w szczególności w obszarze projektów infrastrukturalnych i budowlanych?

2. Czy Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej wraz z Komisją Europejską dopuszcza możliwość wydłużenia terminów realizacji inwestycji finansowanych z KPO dla beneficjentów, którzy napotkali obiektywne i niezależne od nich przeszkody w terminowej realizacji zadań?

Z wyrazami szacunku

Wiesław Szczepański
Poseł na Sejm RP