Interpelacja w sprawie drastycznego ograniczenia środków na aktywizację bezrobotnych oraz wzrostu ryzyka bezrobocia w 2026 r.

Szanowna Pani Minister,

z całego kraju napływają alarmujące informacje o drastycznym ograniczeniu środków finansowych przeznaczonych na aktywizację bezrobotnych w 2026 r. realizowaną przez wojewódzkie i powiatowe urzędy pracy. W wielu regionach, m.in. w województwie małopolskim, lubelskim czy łódzkim, budżety na ten cel zostały obniżone o 70-87 proc. w porównaniu z rokiem poprzednim. Skutkuje to faktycznym wstrzymaniem dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej, znacznym ograniczeniem staży, szkoleń oraz prac interwencyjnych.

Przykłady zgłaszane przez dyrektorów powiatowych urzędów pracy oraz osoby bezrobotne pokazują, że już na początku roku wiele urzędów pracy nie dysponuje środkami na uruchamianie nowych programów wsparcia. Dotyka to szczególnie regionów o trudnej strukturze rynku pracy zdominowanych przez małe przedsiębiorstwa oraz sezonowość zatrudnienia. Wskazuje się przy tym na ryzyko wzrostu bezrobocia, wypychania pracowników do tzw. szarej strefy oraz zahamowania lokalnej przedsiębiorczości.

Sytuacja ta budzi tym większe zdziwienie, że - zgodnie z prognozami - rezerwy Funduszu Pracy mają w 2026 r. osiągnąć rekordowy poziom ok. 28 mld zł. Jednocześnie środki zaplanowane w ustawie budżetowej na aktywizację bezrobotnych wynoszą 2,1 mld zł, podczas gdy w 2025 r. było to 3,6 mld zł. Oznacza to spadek o ponad 1,5 mld zł, mimo że Fundusz Pracy jest finansowany ze składek pracodawców i jego ustawowym celem jest wspieranie osób pozostających bez zatrudnienia, zwłaszcza w okresach pogorszenia koniunktury.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie są szczegółowe przyczyny decyzji o znacznym ograniczeniu środków Funduszu Pracy przeznaczonych na aktywizację bezrobotnych w 2026 r. mimo rekordowego poziomu jego rezerw?
2. Jak rząd zamierza przeciwdziałać wzrostowi bezrobocia w 2026 r., zwłaszcza w regionach o trudnej sytuacji na rynku pracy, gdzie środki dla powiatowych urzędów pracy zostały obniżone o kilkadziesiąt procent?
3. Jakie działania podejmuje Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w konsultacji z innymi resortami w celu skoordynowania polityki rynku pracy i wsparcia przedsiębiorczości?
4. Ile środków finansowych w 2026 r. rząd planuje przeznaczyć łącznie na funkcjonowanie urzędów pracy oraz aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu (z podziałem na Fundusz Pracy, środki unijne, w tym EFS+, oraz inne instrumenty, takie jak Krajowy Fundusz Szkoleniowy)?
5. Czy ministerstwo rozważa korektę planu finansowego Funduszu Pracy w trakcie roku budżetowego, tak aby umożliwić zwiększenie środków na dotacje, na rozpoczęcie działalności gospodarczej, staże, szkolenia i prace interwencyjne?
6. Jakie mechanizmy wsparcia zostaną zaproponowane osobom bezrobotnym w sytuacji, gdy lokalne powiatowe urzędy pracy nie mają środków na uruchamianie nowych form aktywizacji w pierwszych miesiącach roku?

Z wyrazami szacunku
Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP