Interpelacja w sprawie konieczności zwiększenia nadzoru nad funkcjonowaniem schronisk dla zwierząt

Przemyśl, dnia 10 lutego 2026 r.

Szanowny Panie Ministrze,

działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907) oraz art. 191-193 Regulaminu Sejmu (M.P. z 2022 r. poz. 990), zwracam się do Pana Ministra z interpelacją poselską w sprawie konieczności zwiększenia nadzoru nad funkcjonowaniem schronisk dla zwierząt.

Ostatnie medialnie informacje odnośnie do sytuacji, jaka miała występować od dawna w zamkniętym schronisku dla zwierząt w Sobolewie, ale też napływające coraz to nowe informacje odnośnie do sytuacji w wielu innych podobnych ośrodkach, skłaniają nas do postawienia tezy, że obecny system nadzoru nie spełnia swojej roli. Konieczne wydaje się z jednej strony dołożenie wszelkich wysiłków, aby zapewnić systemowe wsparcie schroniskom dla zwierząt, w których zwierzęta znajdują nie tylko schronienie, ale też należną opiekę. Z drugiej strony należy jak najszybciej wyeliminować ośrodki, kierowane przez osoby, które traktują prowadzenie schronisk jako okazję do zarobienia pieniędzy, w których nie tylko nie są zaspokajane podstawowe potrzeby zwierząt, ale często spotyka je brutalna przemoc i śmierć. Niezbędne są regulacje prawne, które uniemożliwią osobom, organizacjom i instytucjom nieposiadającym odpowiedniego zaplecza i kompetencji tworzenie tego typu ośrodków i które będą zapewniały stały monitoring działalności schronisk oraz możliwość skutecznej, bezzwłocznej reakcji na istotne zaniedbania i nadużycia.

Schroniska dla bezdomnych zwierząt realizują zadania o fundamentalnym znaczeniu społecznym, etycznym i prawnym, wynikające w szczególności z ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Mimo że od lat stwierdzane są poważne nadużycia oraz braki we właściwym nadzorze, dopiero po interwencjach organizacji pożytku publicznego, wolontariuszy i mediów udaje się podjąć skuteczne działania wobec nieuczciwych podmiotów.

Na systemowe braki w nadzorze nad schroniskami dla zwierząt od lat wskazywała w swoich raportach także Najwyższa Izba Kontroli. Szczególną uwagę zwracała na: nieskuteczny nadzór gmin nad schroniskami realizującymi zadania publiczne, niewystarczającą częstotliwość i powierzchowny charakter kontroli, brak realnych konsekwencji wobec podmiotów dopuszczających się naruszeń, długotrwałe naruszenia dobrostanu zwierząt, brak przejrzystości finansowej w schroniskach finansowanych ze środków publicznych, ograniczona skuteczność interwencji administracyjnych, brak mechanizmów ochrony osób zgłaszających nieprawidłowości. Jednocześnie wskazywano, iż schroniska działające zgodnie z prawem i wysokimi standardami, prowadzące działania adopcyjne, profilaktyczne, edukacyjne i lecznicze, funkcjonują często bez stabilnego i przewidywalnego wsparcia systemowego.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy planowane są zmiany legislacyjne zmierzające do:

a) wprowadzenia obowiązkowych, cyklicznych i niezapowiadanych kontroli schronisk,
b) ujednolicenia standardów nadzoru w skali ogólnokrajowej,
c) wzmocnienia sankcji wobec podmiotów uporczywie naruszających przepisy?

2. Czy rozważane jest utworzenie centralnego, powszechnie dostępnego rejestru schronisk, obejmującego wyniki kontroli, zalecenia pokontrolne oraz decyzje administracyjne, dającego samorządom możliwość weryfikacji podmiotu przed podpisaniem z nim umowy?

3. Czy ministerstwo planuje wdrożenie mechanizmów wczesnego reagowania uniemożliwiających wieloletnie funkcjonowanie schronisk z rażącymi nieprawidłowościami pomimo sygnałów alarmowych?

4. Czy przewidywane są systemowe formy wsparcia dla schronisk prawidłowo realizujących swoje zadania, w tym:

a) dedykowane programy dotacyjne,
b) preferencyjne finansowanie działań adopcyjnych i profilaktycznych,
c) system certyfikacji jakości opieki nad zwierzętami?

5. Czy ministerstwo widzi możliwość i zasadność formalnego włączenia organizacji społecznych i niezależnych ekspertów w proces kontroli i oceny funkcjonowania schronisk?

Z poważaniem

Poseł na Sejm RP
Marek Rząsa