Interpelacja w sprawie dostępności placówek Poczty Polskiej SA na terenie woj. podkarpackiego

Szanowny Panie Ministrze,

Poczta Polska SA jako operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz.U.2025.366 t.j. z dnia 2025.03.24) realizuje zadania o szczególnym znaczeniu publicznym, w tym zapewnia dostęp do usługi powszechnej, kluczowej dla funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości oraz ochrony praw obywateli. Na terenie miasta Rzeszowa, będącego stolicą województwa podkarpackiego, jeszcze kilka lat temu funkcjonowała placówka pocztowa czynna całodobowo, następnie do godziny 00:00, a obecnie do godziny 21:30. Powyższe zmiany powodują poważne i realne trudności w wykonywaniu zawodu przez radców prawnych i adwokatów, a pośrednio naruszają interesy ich klientów. W praktyce obrotu prawnego niezwykle często zdarza się, że strony postępowań zgłaszają się po profesjonalną pomoc prawną w ostatnim dniu terminu do wniesienia pisma procesowego. Należy podkreślić, że zgodnie z:

- art. 57 § 5 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego,
- art. 165 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego,
- art. 83 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,
- art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, oddanie pisma w placówce operatora wyznaczonego (Poczty Polskiej SA) jest równoznaczne z zachowaniem terminu procesowego.

Ograniczenie godzin pracy placówek pocztowych skutkuje więc faktycznym skróceniem ustawowych terminów, co godzi w opinii wielu prawników w konstytucyjne prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji RP). Z uwagi na szczególną rolę Poczty Polskiej SA oraz nadzór właścicielski sprawowany przez ministra aktywów państwowych, zasadne jest podjęcie działań systemowych, polegających na zapewnieniu co najmniej jednej placówki pocztowej na terenie województwa podkarpackiego czynnej do godziny 00:00 od poniedziałku do piątku.

Szczególną rolę w systemie świadczenia usług pocztowych w miastach wojewódzkich pełni tzw. Poczta Główna, będąca centralną i węzłową placówką operatora wyznaczonego. Placówki te tradycyjnie oferowały pełen zakres usług pocztowych oraz były dostępne w wydłużonych godzinach pracy, w tym do godziny 00:00, a niekiedy całodobowo, co w praktyce pełniło funkcję systemowego zabezpieczenia możliwości zachowania ustawowych terminów procesowych. W mieście Rzeszowie funkcja ta była przez lata realizowana przez Pocztę Główną zlokalizowaną przy ul. Adama Asnyka 9, jednak jej stopniowe ograniczanie – najpierw poprzez skrócenie godzin pracy do godziny 00:00, a następnie do godziny 21:30 – doprowadziło do faktycznej likwidacji tej funkcji, przy jednoczesnym braku wprowadzenia jakiegokolwiek rozwiązania równoważnego na terenie miasta lub województwa podkarpackiego. W konsekwencji, mimo formalnego istnienia regulacji, zgodnie z którymi oddanie pisma procesowego w placówce operatora wyznaczonego jest równoznaczne z zachowaniem terminu, możliwość realnego skorzystania z tej instytucji została istotnie ograniczona. Prowadzi to do sytuacji, w której ustawowe terminy procesowe ulegają faktycznemu skróceniu, co szczególnie dotyka przedsiębiorców, radców prawnych i adwokatów udzielających pomocy prawnej w sprawach zgłaszanych w ostatnim dniu terminu. Taki stan rzeczy rodzi poważne wątpliwości z punktu widzenia konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji RP), albowiem brak dostępnej w godzinach wieczornych placówki operatora wyznaczonego czyni prawo do zachowania terminu procesowego w istotnej mierze iluzorycznym. Zdaję sobie sprawę, że ograniczenie godzin pracy placówek pocztowych pokierowane jest sytuacją rynkową, jednak wsłuchując się w głos obywatelek i obywateli woj podkarpackiego uważam, że wydłużenie pracy przynajmniej jednej placówki w mieście do godziny 00:00 od poniedziałku do piątku ograniczyłoby ten problem.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. 2024 poz. 907) oraz art. 191 Regulaminu Sejmu RP przyjętego uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. (t.j. M.P. 2022 poz. 1204 z późn. zm.) proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy minister aktywów państwowych posiada wiedzę o skutkach ograniczenia godzin pracy placówek Poczty Polskiej SA dla wykonywania zawodów zaufania publicznego, w szczególności radców prawnych i adwokatów?
2. Czy prowadzone były analizy wpływu skrócenia godzin pracy placówek pocztowych na realizację prawa do sądu i zachowanie terminów procesowych przez obywateli?
3. Czy możliwe jest zobowiązanie Poczty Polskiej SA do uruchomienia przynajmniej jednej placówki na terenie województwa podkarpackiego czynnej do godziny 00:00 w dni robocze?

Z poważaniem

Adam DZIEDZIC
Poseł na Sejm RP