Interpelacja w sprawie braku zabezpieczenia środków krajowych na realizację projektu gigafabryki AI oraz udziału przedstawicieli RP w kształtowaniu podstawy prawnej tego przedsięwzięcia

Szanowny Panie Premierze,

rozwój sztucznej inteligencji stanowi obecnie fundament nowoczesnej gospodarki i bezpieczeństwa państwa. Kluczowym elementem tej infrastruktury w skali europejskiej jest inicjatywa gigafabryk AI dysponujących potężną mocą obliczeniową (minimum 100 000 procesorów ekwiwalentu H100 GPU). Polska, składając w połowie czerwca 2025 roku wniosek wyrażający zainteresowanie (Expression of Interest) udziałem w tym projekcie pod nazwą „Baltic AI Gigafactory“, zadeklarowała chęć bycia liderem technologicznym w regionie. Naturalnie cieszy mnie start polskich przedsiębiorców i Ministerstwa Cyfryzacji w tym ważnym wyścigu.

Z niepokojem przyjmuję jednak informacje docierające do mnie o braku zabezpieczenia w budżecie państwa na rok 2026 oraz w Wieloletnim Planie Finansowym Państwa środków niezbędnych na pokrycie wkładu krajowego (wymagane 17,5% wartości inwestycji od kraju członkowskiego). Z przebiegu prac legislacyjnych w Unii Europejskiej wynika, że zasady finansowania oraz wymogi dotyczące udziału kapitału prywatnego (65%) i publicznego (35%, z czego połowa to środki krajowe) były znane stronie polskiej od kwietnia 2025 roku.

Narracja Ministerstwa Cyfryzacji sugerująca w mediach, że Bruksela zmieniła zasady gry w grudniu 2025 roku, stoi w sprzeczności z faktami w zakresie finansowania. Zasady finansowania nie uległy zmianie – wymaga się nadal 17,5%. Podstawa prawna była procedowana z aktywnym udziałem przedstawicieli polskiego rządu w Radzie UE oraz polskich europosłów w Parlamencie Europejskim. Polska miała realny wpływ na kształt rozporządzenia EuroHPC, w tym na harmonogram wnoszenia wkładów finansowych.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Dlaczego, skoro Polska złożyła pierwszy wniosek w czerwcu 2025 roku, do dnia dzisiejszego nie zabezpieczono środków krajowych na ten cel, mimo że proces naboru i wymogi finansowe były znane od konsultacji rozpoczętych 9 kwietnia 2025 roku?
2. Jakie konkretne działania podjęło Ministerstwo Cyfryzacji w celu wpisania niezbędnych kwot do budżetu na rok 2026? Proszę o wskazanie dat wystąpień do ministra finansów i gospodarki oraz przedstawienie informacji, który organ lub osoba podjęły decyzję o odmowie przewidzenia tych środków w budżecie na 2026 rok lub w latach kolejnych.
3. Na jakich konkretnie spotkaniach Grupy Roboczej ds. badań Rady UE w 2025 roku byli obecni przedstawiciele Polski, by podnieść tę sprawę i kto występował w imieniu Polski? Jakie stanowisko prezentowali w zakresie terminów wnoszenia wkładu własnego (model capex vs model off take lub inny)?
4. Czy przedstawiciele rządu RP interweniowali na poziomie COREPER lub Rady Ministrów UE w celu uelastycznienia zapisów dotyczących wkładu krajowego, skoro Ministerstwo Cyfryzacji twierdzi obecnie, że obecne zasady są dla Polski niekorzystne?
5. W jaki sposób resort cyfryzacji współpracował ze sprawozdawcą Parlamentu Europejskiego, panem posłem Borysem Budką, oraz polskimi członkami Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (EKES) przy opiniowaniu propozycji z 15 lipca 2025 roku, aby zabezpieczyć interes finansowy budżetu państwa?
6. Czy ministerstwo dysponuje analizą, która wyjaśnia, dlaczego inne państwa koalicji (np. Francja, Szwecja, Włochy, Niemcy) są w stanie zabezpieczyć finansowanie, podczas gdy Polska podnosi argument o „zablokowaniu budżetu“?