Interpelacja w sprawie finansowania i utrzymania inwestycji drogowych o znaczeniu ogólnokrajowym na terenie miast na prawach powiatu

Szanowny Panie Ministrze,

mając na względzie przygotowania do realizacji inwestycji drogowych o znaczeniu ogólnokrajowym, a także fakt, że odcinki tych dróg często przebiegają przez obszary miast na prawach powiatu, zwracam się z prośbą o doprecyzowanie zasad finansowania oraz utrzymania tego rodzaju infrastruktury.

W praktyce występują bowiem niejasności interpretacyjne dotyczące zakresu obowiązków finansowych spoczywających na miastach na prawach powiatu w przypadku realizacji inwestycji drogowych o znaczeniu ogólnokrajowym na ich terenie. Niejednoznaczność ta może prowadzić do rozbieżnych interpretacji przepisów prawa oraz do nierównego traktowania poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, co w konsekwencji może skutkować suboptymalnym wydatkowaniem środków publicznych, w tym wyborem dłuższych przebiegów tras omijających miasta na prawach powiatu, a także wywierać negatywny wpływ na środowisko naturalne, między innymi poprzez zwiększoną presję na prowadzenie dróg przez tereny leśne.

Zasadne wydaje się zatem uzyskanie jednoznacznych informacji zarówno w zakresie obowiązujących przepisów prawa, jak i praktyki stosowanej w ostatnich latach przy realizacji tego typu inwestycji, w tym ewentualnego zróżnicowania podejścia do miast o podobnej wielkości w zależności od ich formalnego statusu administracyjnego.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy miasta na prawach powiatu, w przypadku realizacji inwestycji drogowych o znaczeniu ogólnokrajowym, tj. dróg krajowych, dróg krajowych ruchu przyspieszonego (GP) oraz dróg ekspresowych, których odcinki przebiegają przez teren miasta, ponoszą koszty finansowania budowy tych dróg, w tym koszty przygotowawcze, takie jak opracowanie dokumentacji? Jeżeli tak, proszę o wskazanie zakresu tych kosztów, uwarunkowań ich ponoszenia oraz podstawy prawnej, odrębnie dla każdej z wymienionych kategorii dróg.
2. Czy miasta na prawach powiatu, w przypadku realizacji inwestycji drogowych o znaczeniu ogólnokrajowym, tj. dróg krajowych, dróg krajowych ruchu przyspieszonego (GP) oraz dróg ekspresowych, których odcinki przebiegają przez teren miasta, ponoszą koszty utrzymania tych dróg, w szczególności w zakresie remontów, odśnieżania, oświetlenia i innych bieżących działań eksploatacyjnych? Jeżeli tak, proszę o wskazanie zakresu tych kosztów, uwarunkowań ich ponoszenia oraz podstawy prawnej, odrębnie dla każdej z wymienionych kategorii dróg. Jednocześnie proszę o odniesienie się do praktycznego aspektu realizacji takich inwestycji w niedalekiej przeszłości, w tym wskazanie, w jaki sposób były one finansowane oraz czy w praktyce występuje zróżnicowanie w traktowaniu miast o podobnej wielkości w zależności od ich statusu administracyjnego (miasto powiatowe a miasto na prawach powiatu).
3. Czy w planie prac rządu, w tym Ministerstwa Infrastruktury, przewidziane są działania zmierzające do ewentualnych dostosowań obowiązującej legislacji w omawianym zakresie odnoszące się do miast na prawach powiatu?
4. Czy obowiązujące obecnie rozwiązania w zakresie finansowania i utrzymania inwestycji drogowych o znaczeniu ogólnokrajowym na terenie miast na prawach powiatu posiadają jednoznaczne podstawy prawne, a jeżeli tak, to jakie są pełne podstawy prawne tych rozwiązań w postaci właściwych ustaw, rozporządzeń, zarządzeń Ministra Infrastruktury, regulacji wewnętrznych Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad oraz innych relewantnych aktów prawnych?

Z wyrazami szacunku

Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP