Interpelacja w sprawie konieczności wsparcia zrównoważonego rozwoju gmin obszaru Puszczy Białowieskiej

Białystok, 3 lutego 2026 roku

Z inicjatywy i dzięki zaangażowaniu jednostek samorządu terytorialnego powiatu hajnowskiego została wypracowana, uzgodniona i przyjęta „Ponadlokalna strategia rozwoju gmin powiatu hajnowskiego i powiatu hajnowskiego na lata 2022–2030”. Współpraca i porozumienie dziewięciu gmin przy wsparciu władz powiatu hajnowskiego przyniosły efekt w postaci dokumentu wyznaczającego kierunki rozwoju oraz wskazującego możliwości wykorzystania potencjału wynikającego z sąsiedztwa lub bezpośredniego umiejscowienia gmin w granicach Puszczy Białowieskiej – obszaru wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Historia i rozwój jednostek samorządu terytorialnego obszaru Puszczy Białowieskiej są nie tylko ściśle związane, ale wprost uzależnione od sposobów gospodarowania zasobami tego kompleksu leśnego. Ponad 65% powierzchni powiatu hajnowskiego to obszary ochrony przyrody, z których wynikają liczne ograniczenia oraz zakazy i nakazy związane z zagospodarowaniem terenu i prowadzeniem działalności gospodarczej. Funkcjonowanie gmin powiatu hajnowskiego położonych w rejonie Puszczy Białowieskiej z jednej strony pozwala na korzystanie z jej potencjału gospodarczo-przyrodniczo-społecznego, z drugiej jednak generuje duże bariery i ciężary ekonomiczne. Przyjęty i realizowany w ostatnich latach sposób ochrony Puszczy Białowieskiej jako obszaru wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO oraz obostrzenia w gospodarce leśnej tego obszaru powodują, że blokady i ograniczenia coraz bardziej dominują nad atutami i szansami rozwojowymi, hamują działalność inwestycyjną, modernizacyjną i transformację cywilizacyjną oraz utrudniają codzienne życie mieszkańców.

Rada Powiatu Hajnowskiego w dniu 18 grudnia 2025 roku przyjęła stanowisko w sprawie wsparcia realizacji „Programu zrównoważonego rozwoju regionu Puszczy Białowieskiej”, apelując do rządu, a w szczególności do ministra klimatu i środowiska, o udzielenie wsparcia samorządom powiatu hajnowskiego w jego wdrażaniu. Gminy powiatu hajnowskiego i powiat hajnowski nie są w stanie realizować tego programu bez pomocy zewnętrznej, w tym zwłaszcza bez wsparcia prawnoorganizacyjnego i finansowego państwa.

Wartością „Ponadlokalnej strategii rozwoju gmin powiatu hajnowskiego i powiatu hajnowskiego na lata 2022–2030” jest trafna diagnoza aktualnej sytuacji społeczno-gospodarczej i rozwojowo-cywilizacyjnej regionu Puszczy Białowieskiej, identyfikacja aktywów i barier rozwojowych oraz wspólny katalog inwestycji projektowanych do realizacji na najbliższą dekadę. Jest to ambitny program dla dobrej przyszłości mieszkańców gmin powiatu hajnowskiego, ale nawet jego częściowe wdrożenie wymaga konkretnego wsparcia i pomocy z budżetu centralnego.

Obecna sytuacja geopolityczna związana z neoimperialną polityką Rosji, jej agresja na Ukrainę oraz kryzys migracyjny na granicy polsko-białoruskiej mają również negatywy wpływ na kondycję ekonomiczną jednostek samorządu terytorialnego i przedsiębiorców z terenu powiatu hajnowskiego. Zachwiane poczucie bezpieczeństwa ogranicza ruch turystyczny i działalność gospodarczą na tym obszarze, a uzasadniona konieczność zamknięcia w ostatnim czasie przejść granicznych z Białorusią przyczyniła się do zawieszenia lub zamknięcia działalności niektórych firm. Przez bezpośrednie sąsiedztwo z Białorusią oraz granicą polsko-białoruską obszar powiatu hajnowskiego staje się coraz mniej atrakcyjny dla inwestorów, co powoduje pogłębiające się problemy rozwojowe i demograficzne.

Wobec powyższego, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), zwracam się o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jaka jest reakcja rządu na stanowisko Rady Powiatu Hajnowskiego z dnia 18 grudnia 2025 roku w sprawie wsparcia realizacji „Programu zrównoważonego rozwoju regionu Puszczy Białowieskiej”? Czy rząd zajął wobec tego wystąpienia swoje stanowisko?

2. Czy i jakiego konkretnego wsparcia zamierzają udzielić rząd i jego poszczególne resorty samorządom powiatu hajnowskiego w realizacji inwestycji wpisanych do „Ponadlokalnej strategii rozwoju gmin powiatu hajnowskiego i powiatu hajnowskiego na lata 2022–2030”?

3. Czy rząd podejmie działania w celu zracjonalizowania „Planu zarządzania Obiektem Światowego Dziedzictwa Białowieża Forest” i jego zharmonizowania z potrzebami rozwojowo-cywilizacyjnymi jednostek samorządu terytorialnego powiatu hajnowskiego w ramach polityki zrównoważonego rozwoju?