Interpelacja w sprawie wsparcia dla orkiestr dętych oraz depozytariuszy tradycji górniczych w związku z trwającą transformacją gospodarczą

Szanowna Pani Minister,

działając na podstawie art. 14 ust.1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się do Pani Minister z interpelacją poselską w sprawie wsparcia dla orkiestr dętych oraz depozytariuszy tradycji górniczych w związku z trwającą transformacją gospodarczą.

Proces transformacji gospodarczej na Górnym Śląsku, w tym stopniowe wygaszanie działalności wydobywczej, rodzi szereg pytań o przyszłość unikalnych tradycji górniczych, które stanowią ważny element polskiego i regionalnego dziedzictwa niematerialnego. Trwa obecnie procedura mająca na celu wpisanie Barbórki i tradycji górniczych z Górnego Śląska na prestiżową listę UNESCO. Jest to ogromna szansa na wzmocnienie ochrony i promocji kultury, która przez dekady kształtowała tożsamość społeczności górniczych.

Jednocześnie warto podkreślić, że zapisanie tradycji górniczych na listę UNESCO będzie miało trwały sens tylko wtedy, gdy zagwarantujemy realne wsparcie ich depozytariuszom. Szczególnie istotną rolę w zachowaniu charakteru święta odgrywają górnicze orkiestry dęte, które uczestniczą w pochodach, nabożeństwach, uroczystościach oraz stanowią rozpoznawalny symbol kultury górniczej.

Doświadczenia międzynarodowe pokazują, że tradycje tego rodzaju mogą funkcjonować także wtedy, gdy kopalnie przestają działać. Przykłady z Austrii czy Luksemburga, gdzie przemysł wydobywczy został znacznie ograniczony, wskazują, że parady, msze i obchody nadal odbywają się i cieszą dużym zainteresowaniem społecznym.

Biorąc pod uwagę powyższe zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Czy ministerstwo planuje uruchomienie lub rozwinięcie programów wsparcia skierowanych do górniczych orkiestr dętych, jako kluczowych depozytariuszy tradycji Barbórki i kultury górniczej?
2. Czy rozważane jest stworzenie dedykowanego mechanizmu finansowania, który umożliwi orkiestrom kontynuowanie działalności mimo zmian strukturalnych w regionie — np. w ramach programów ochrony dziedzictwa niematerialnego lub kultury społeczności lokalnych?
3. Czy ministerstwo prowadzi konsultacje z depozytariuszami tradycji, takimi jak orkiestry dęte, bractwa górnicze oraz organizacje społeczne, aby wypracować model wsparcia odpowiadający ich realnym potrzebom?