Interpelacja w sprawie działań resortu wobec drastycznych spadków cen płodów rolnych oraz trzody chlewnej i ryzyka utraty płynności finansowej gospodarstw

Szanowny Panie Ministrze,

w imieniu rolników z terenu gminy Więcbork (woj. kujawsko-pomorskie) przekazuję liczne sygnały o pogarszającej się sytuacji ekonomicznej gospodarstw rolnych spowodowanej drastycznymi spadkami cen płodów rolnych oraz trzody chlewnej, przy jednocześnie wysokich kosztach produkcji (m.in. energii, paliw, nawozów, pasz i usług). W ocenie rolników obecna sytuacja prowadzi do narastających problemów z płynnością finansową, ryzyka ograniczania produkcji, a w dalszej perspektywie nawet rezygnacji z prowadzenia gospodarstw – w szczególności przez młodych rolników, którzy ponoszą największe koszty inwestycyjne i kredytowe.

Zgłaszane jest także niezadowolenie z braku jasnej, komunikowanej publicznie strategii działań Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która mogłaby stabilizować rynek, ograniczać skutki wahań cen i chronić gospodarstwa przed utratą płynności.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy MRiRW dysponuje aktualną diagnozą przyczyn spadków cen płodów rolnych oraz trzody chlewnej, z uwzględnieniem podziału na główne sektory i regiony, oraz jakie są zasadnicze wnioski z tej diagnozy?
2. Jaką strategię (krótkoterminową i średnioterminową) ministerstwo planuje wdrożyć w celu poprawy sytuacji dochodowej rolników i stabilizacji rynku?
3. Czy planowane są instrumenty osłonowe dla gospodarstw zagrożonych utratą płynności (np. dopłaty, pomoc de minimis, wsparcie kryzysowe, rekompensaty, uruchomienie rezerwy kryzysowej, krajowe programy pomocowe)? Jeśli tak – w jakim terminie i na jakich warunkach?
4. Czy rozważane są działania interwencyjne na rynku (np. zwiększenie skupu interwencyjnego/uruchomienie mechanizmów stabilizacyjnych, wsparcie przechowalnictwa, dopłaty do prywatnego przechowywania, instrumenty ograniczające presję cenową w łańcuchu dostaw)?
5. Jakie działania MRiRW podejmuje w zakresie przeciwdziałania nieuczciwym praktykom rynkowym i nadmiernym marżom w łańcuchu „od pola do stołu” (współpraca z UOKiK, IJHARS, KOWR lub innymi instytucjami)?
6. Czy planowane jest rozszerzenie narzędzi finansowych, takich jak preferencyjne kredyty obrotowe, gwarancje, dopłaty do oprocentowania, wydłużenia/karencje spłat już zaciągniętych zobowiązań, aby ograniczyć falę utraty płynności?
7. Czy w odniesieniu do sektora trzody chlewnej ministerstwo planuje dedykowany pakiet działań (np. wsparcie produkcji, wzmocnienie krajowego przetwórstwa, ułatwienia kontraktacji, działania eksportowe, ograniczanie kosztów bioasekuracji, rozwiązania związane z ASF)?
8. Czy ministerstwo planuje szczególne rozwiązania dla młodych rolników, aby ograniczyć odpływ z sektora i zniechęcenie do kontynuowania produkcji rolnej (np. priorytet w instrumentach wsparcia, dedykowane preferencje finansowe, wsparcie inwestycyjne i obrotowe)?
9. W jakim terminie rolnicy i samorządy mogą oczekiwać publicznego przedstawienia harmonogramu działań MRiRW w tym zakresie (komunikat, plan, program lub pakiet rozwiązań)?

Z poważaniem

Iwona Maria Kozłowska