Interpelacja w sprawie wniosku o objęcie Grupy Azoty Siarkopol wsparciem finansowym w ramach planowanego podwyższenia kapitału Grupy Azoty SA

Szanowny Panie Ministrze,

w nawiązaniu do publicznych informacji o planowanym przez Zarząd Grupy Azoty podwyższeniu poziomu kapitałów spółki oraz konieczności zapewnienia „elastycznych” źródeł finansowania rozwoju poprzez emisję akcji serii E o łącznej wartości około 600 mln zł skierowanej wyłącznie do Skarbu Państwa – zwracam się w trybie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz 907) o udzielnie odpowiedzi.

W komunikacie z dnia 12 listopada 2025 roku Grupa Azoty poinformowała, że 13 lutego 2026 roku odbędzie walne zgromadzenie spółki, które zdecyduje o podwyższeniu kapitałowym spółki, jednocześnie wskazano potencjalne cele, którymi są nakłady inwestycyjne, oraz beneficjentów w spółkach Grupy Azoty: Grupa Azoty Zakłady Azotowe Puławy, Tarnów, Kędzierzyn, Police, Koltar, Zakłady Fosforowe Gdańsk.

W skład Grupy Azoty wchodzą również zakłady Grupa Azoty Siarkopol zlokalizowane w województwie świętokrzyskim.

Pominięcie dofinansowania dla Grupy Azoty Siarkopol w strategii Grupy Azoty SA oraz brak środków na udostępnienie nowego złoża Rudniki doprowadzi do sytuacji, w której polski przemysł chemiczny zostanie całkowicie pozbawiony dostępu do taniej siarki rodzimej.

Wyczerpanie obecnych złóż przy jednoczesnym braku inwestycji w nowe złoże zmusi Grupę Azoty do importu siarki z zagranicy. Szacuje się, że koszt siarki importowanej może być nawet trzykrotnie wyższy od kosztu wydobycia surowca we własnych kopalniach. Tak drastyczny wzrost kosztów produkcji przełoży się na skokowy wzrost cen nawozów dla rolników, co w konsekwencji doprowadzi do dalszego spadku opłacalności produkcji rolnej w Polsce i wzrostu cen żywności. Suwerenność surowcowa Siarkopolu jest gwarantem stabilnych cen dla polskiego rolnictwa.

Obecna sytuacja Siarkopolu – jedynej firmy w Polsce i jednej z niewielu na świecie zajmującej się kopalnianym wydobyciem siarki na skalę przemysłową – jest alarmująca. Zwolnienia grupowe oraz zwolnienia indywidualne, a także obawy załogi przed likwidacją Siarkopolu budzą ogromne napięcia społeczne w regionie.

Dokapitalizowanie samej "jednostki dominującej" w Tarnowie bez precyzyjnego wskazania środków na ratowanie kluczowych aktywów wydobywczych, takich jak Siarkopol, jest działaniem dalece niewystarczającym i ryzykownym dla bezpieczeństwa surowcowego państwa.

Pominięcie Siarkopolu w kontekście planów rozwojowych oraz nowej strategii do 2030 roku budzi obecnie największe obawy związkowców, pracowników i mieszkańców.

Nowa Strategia 2030 Grupy Azoty (ogłoszona w listopadzie 2025 r.) koncentruje się na tzw. biznesie nawozowym (segment Agro). Dokument ten wymienia główne spółki nawozowe jako priorytety inwestycyjne, natomiast działalność wydobywcza Siarkopolu nie została w nim ujęta jako kluczowy cel rozwoju całej grupy.

Najpoważniejszym problemem jest brak decyzji finansowej dotyczącej uruchomienia nowej kopalni na złożu Rudniki. Inwestycja ta jest szacowana na ok. 200–330 mln zł. Ponieważ obecne złoże w Osieku się wyczerpuje, brak wpisania Rudników do planu wydatków z planowanej puli 600 mln zł (lub innych środków MAP) jest interpretowany przez związki zawodowe jako ciche przyzwolenie na wygaszenie działalności Siarkopolu.

Choć rzecznik Grupy Azoty uspokaja, że inwestycje w Siarkopol są „uwzględniane”, w dokumentach finansowych dotyczących 600 mln zł z emisji akcji serii E spółka ta nie widnieje jako bezpośredni beneficjent.

Związkowcy z NSZZ „Solidarność” otwarcie apelują do ministra aktywów państwowych o rozszerzenie katalogu spółek korzystających z pomocy o Siarkopol, ostrzegając, że bez pieniędzy na złoże Rudniki zakład czeka upadłość.

Warto zauważać, że siarka dostępna na rynkach światowych kosztuje przeszło 600 dolarów za tonę, gdy Grupa Azoty w rozliczeniu wewnętrznym nabywa każdą tonę od Siarkopolu z przeznaczeniem do produkcji nawozów za około 600-700 zł, tj. 3-4 razy taniej, co w istotny sposób wpływa na niższe ceny nawozów dla rolników.

Z uwagi na udział Skarbu Państwa w strukturze własnościowej Grupy Azoty, a także jej znaczenie dla krajowego przemysłu chemicznego i nawozowego, zasadne jest przedstawienie celów i założeń tej operacji kapitałowej oraz jej skutków dla spółek zależnych.

Szczególnej uwagi wymaga sytuacja Grupy Azoty Kopalnie i Zakłady Chemiczne Siarki Siarkopol SA w Grzybowie i konieczność zapewnienia finansowania inwestycji pn. „Nowe pole siarki Rudniki”, mającej zasadnicze znaczenie dla utrzymania ciągłości działalności wydobywczej w związku ze stopniowym wyczerpywaniem się dotychczas eksploatowanych złóż.

Równolegle podnoszone są kwestie dotyczące wpływu mechanizmów zarządzania płynnością w Grupie Azoty oraz rozliczeń wewnątrzgrupowych na realną dostępność środków pieniężnych w Siarkopolu. Wskazuje się, że przy określonej konstrukcji tych mechanizmów spółka operacyjna może wykazywać dodatni wynik finansowy, nie dysponując jednocześnie wystarczającą płynnością na finansowanie działalności bieżącej i inwestycji.

Zwracam także uwagę na wystąpienie strony społecznej w Siarkopolu z dnia 27 stycznia 2026 r., w którym zwrócono się m.in. o przedstawienie informacji dotyczących sytuacji ekonomiczno-finansowej spółki oraz funkcjonowania cash pooling, który regularnie pozbawia spółkę zysków oraz wypracowanego dochodu, naruszając jej płynność.

Działając na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP, wnoszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie są zasadnicze cele planowanego podwyższenia poziomu kapitałów Grupy Azoty SA i czy określono orientacyjny podział wykorzystania środków?

2. Czy objęcie akcji przez Skarb Państwa będzie powiązane z określonymi warunkami właścicielskimi dotyczącymi wykorzystania środków?

3. Czy przewiduje się przekazanie części środków do spółek zależnych, w szczególności do Siarkopolu, a jeśli tak – w jakiej formie i terminach?

4. Jaki jest aktualny status projektu „Nowe pole siarki Rudniki”, w tym harmonogram, decyzje administracyjne i model finansowania?

5. Czy MAP posiada ocenę znaczenia utrzymania krajowego źródła siarki oraz ryzyka związanego z ewentualnym zwiększeniem zależności od importu?

6. Jakie są ogólne zasady funkcjonowania cash poolingu w Grupie Azoty w odniesieniu do Siarkopolu i jaki jest jego wpływ na płynność spółki?

7. Czy MAP analizowało wpływ rozliczeń wewnątrzgrupowych na zdolność Siarkopolu do finansowania działalności i inwestycji?

8. Czy rozważane są rozwiązania nadzorcze zapewniające Siarkopolowi odpowiednie bufory płynności?

9. Czy MAP prowadziło rozmowy z zarządami Grupy Azoty i Siarkopolu w zakresie kwestii wskazanych w niniejszej interpelacji?

10. Czy MAP zamierza oczekiwać od Grupy Azoty przedstawienia spójnego planu dla segmentu surowcowego, obejmującego inwestycje i zarządzanie płynnością?

11. Ile spółki Grupy Azoty płacą w tej chwili Siarkopolowi za każdą tonę siarki w stosunku do bardzo wysokich jej cen na rynkach światowych?

12. Czy MAP rozważa przejęcie Siarkopolu jako wartości dodanej, aby utrzymać rozwój i dalsze wydobycie siarki rodzimej?

Mając powyższe na względzie, wnoszę o:

- zapewnienie, że proces podwyższenia kapitałów obejmie mechanizm transferu środków do spółek zależnych, ze szczególnym uwzględnieniem Siarkopolu, celem spłaty najbardziej naglących zobowiązań i modernizacji procesów wydobywczych,

- przedstawienie jasnego planu naprawczego dla Siarkopolu, który powstrzyma widmo likwidacji i zapewni stabilność zatrudnienia dla setek pracowników,

- potraktowania Siarkopolu jako aktywa o znaczeniu strategicznym, które w procesie "porządkowania finansów" Grupy Azoty nie może zostać poświęcone kosztem innych segmentów działalności.