Interpelacja w sprawie barier rozwojowych oraz statusu prawnego spółdzielni mieszkaniowych w Polsce

Szanowny Panie Ministrze,

spółdzielczość mieszkaniowa w Polsce, zrzeszająca miliony obywateli, znajduje się obecnie w krytycznym punkcie transformacji. Mimo wejścia w życie ostatnich nowelizacji (m.in. ustawy z dnia 4 grudnia 2025 r.), które uregulowały kwestie członkostwa i ułatwiły wyodrębnianie własności lokali, wciąż nierozwiązany pozostaje fundamentalny problem „zawieszenia prawnego” spółdzielni między sferą działań społecznych a rynkową działalnością gospodarczą.

Z docierających do mojego biura poselskiego sygnałów od zarządów spółdzielni mieszkaniowych wynika, że ich specyficzny status prawny – jako podmiotu typu not-for-profit, który jednocześnie jest uznawany za przedsiębiorcę w rozumieniu Kodeksu cywilnego – staje się barierą w dostępie do nowoczesnych instrumentów finansowych.

Główne problemy zidentyfikowane przez sektor to:

1) wiele programów wsparcia (np. z funduszy strukturalnych czy tarczy osłonowych) stosuje definicję mikro-, małego lub średniego przedsiębiorcy, która w przypadku spółdzielni jest interpretowana niekorzystnie ze względu na sumowanie obrotów lub liczbę członków, co uniemożliwia im korzystanie z preferencyjnego finansowania,

2) traktowanie spółdzielni jako jednego dużego przedsiębiorcy przy ubieganiu się o granty na termomodernizację czy OZE (np. z programów FEnIKS czy KPO) powoduje szybkie wyczerpanie limitów pomocy, co stawia mieszkańców bloków w gorszej sytuacji niż właścicieli domów jednorodzinnych.

W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy resort planuje prace nad systemową reformą statusu prawnego spółdzielni mieszkaniowych, która wyraźniej określiłaby ich rolę jako „przedsiębiorstw społecznych” o specjalnych uprawnieniach w obrocie gospodarczym?
2. Jakie konkretnie programy wsparcia zewnętrznego (krajowe i unijne) są obecnie dostępne dla spółdzielni mieszkaniowych w 2026 roku i czy ministerstwo monitoruje przypadki wykluczania spółdzielni z naborów ze względu na ich formę prawną?
3. Czy trwają prace nad wyłączeniem wsparcia na termomodernizację i OZE dla spółdzielni z limitów pomocy de minimis, tak aby traktować te środki jako wsparcie dla poszczególnych gospodarstw domowych (mieszkańców), a nie dla podmiotu zarządzającego?
4. Czy ministerstwo przewiduje stworzenie dedykowanej linii kredytowej lub gwarancyjnej w Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) wyłącznie dla spółdzielni mieszkaniowych na cele rewitalizacji osiedli z lat 70. i 80.?

Z poważaniem