Interpelacja w sprawie działań organów Krajowej Administracji Skarbowej wobec Polish Lost Art Foundation (Fundacja PLAF) oraz przewlekłości i arbitralności ustaleń w toku kontroli celno-skarbowej

Szanowny Panie Ministrze,

działając na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, zwracam się z interpelacją w sprawie sposobu prowadzenia kontroli celno-skarbowej przez Pomorski Urząd Celno-Skarbowy w Gdyni wobec Polish Lost Art Foundation, zwanej dalej Fundacją PLAF, w szczególności w zakresie odmowy lub zaniechania przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, formułowania ustaleń faktycznych bez ich przeprowadzenia, kwestionowania prawa do zwolnień podatkowych przysługujących fundacjom realizującym cele kulturalne, naukowe i oświatowe, a także rzeczywistego stosowania zasady domniemania niewinności podatnika.

Sprawa ta ma istotne znaczenie systemowe w kontekście publicznych deklaracji prezesa Rady Ministrów Donald Tuska, który w 2025 roku wielokrotnie wskazywał na konieczność zasadniczej zmiany filozofii działania aparatu skarbowego, polegającej na odejściu od praktyki automatycznego przerzucania na podatnika obowiązku udowadniania swojej niewinności. Premier akcentował, że po wprowadzeniu odpowiednich zmian to organ podatkowy ma obowiązek wykazania naruszenia prawa przez podatnika, zanim zostaną wobec niego wyciągnięte jakiekolwiek negatywne konsekwencje, wskazując jednocześnie, iż dotychczasowa praktyka fiskusa prowadziła do licznych naruszeń praw podatników. Na tym tle sposób prowadzenia kontroli wobec Fundacji PLAF rodzi poważne wątpliwości co do rzeczywistego stosowania zapowiadanych zasad w praktyce funkcjonowania organów Krajowej Administracji Skarbowej.

Uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:

1. W toku kontroli celno-skarbowej prowadzonej przez naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni wobec Fundacji PLAF złożony został należycie uzasadniony wniosek o przeprowadzenie oględzin w Muzeum Sztuki Zagrabionej w Sulisławicach, będącym jednostką organizacyjną Fundacji. Do chwili obecnej oględziny nie zostały przeprowadzone, a wniosek nie został formalnie rozpoznany. Proszę o wskazanie przyczyn zwłoki w przeprowadzeniu wnioskowanych oględzin oraz wyjaśnienie, z jakiego powodu organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek dowodowy fundacji.
2. Proszę o wskazanie podstawy prawnej i faktycznej, na jakiej organ prowadzący kontrolę zakwestionował, że Fundacja PLAF, prowadząc Muzeum Sztuki Zagrabionej w Sulisławicach, realizowała działalność naukową, oświatową oraz kulturalną, a tym samym była uprawniona do skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
3. Z jakich względów organ kontrolny uznał, że budynek przeznaczony na Muzeum Sztuki Zagrabionej w Sulisławicach pełnił rzekomo głównie funkcję biurową, pomimo nieprzeprowadzenia jakichkolwiek dowodów potwierdzających taką tezę, w tym wnioskowanych przez fundację oględzin? Proszę również o ocenę ministra co do zgodności takiego sposobu postępowania z zasadami wynikającymi z ustawy Ordynacja podatkowa, w szczególności z obowiązkiem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
4. W jaki sposób, w ocenie ministra finansów i gospodarki, działania organu polegające na przyjęciu z góry określonej tezy i dostosowywaniu do niej ustaleń faktycznych realizują zapowiadaną przez prezesa Rady Ministrów zasadę domniemania niewinności podatnika, zgodnie z którą to organ podatkowy ma obowiązek wykazać naruszenie prawa, a nie podatnik dowodzić swojej niewinności?
5. Proszę o wyjaśnienie, dlaczego Fundacja PGNiG SA im. Ignacego Łukasiewicza została, według dostępnych informacji, nakłoniona przez organy podatkowe do rezygnacji z prawidłowo dokonanego odliczenia od dochodu darowizny przekazanej Fundacji PLAF na cele określone w art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, tj. na częściowe pokrycie kosztów budowy Muzeum Sztuki Zagrabionej w Sulisławicach, pomimo przedłożenia sprawozdania z wykorzystania darowizny wraz z dokumentami potwierdzającymi jej wykorzystanie zgodnie z celem.
6. Dlaczego organy podatkowe, nakłaniając Fundację PGNiG SA im. Ignacego Łukasiewicza do rezygnacji z odliczenia darowizny przekazanej Fundacji PLAF, posłużyły się argumentem o rzekomo biurowym charakterze budynku, w którym mieści się Muzeum Sztuki Zagrabionej w Sulisławicach? Proszę o wskazanie, jakimi konkretnymi dowodami organ dysponował na poparcie tego twierdzenia oraz w jakim trybie dowody te zostały przeprowadzone i udostępnione stronom postępowania.

Zwracam się o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania w ustawowym terminie oraz o informację, czy minister finansów i gospodarki zamierza podjąć czynności nadzorcze lub wyjaśniające wobec Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni w celu oceny prawidłowości i rzetelności prowadzonej kontroli.

Z poważaniem

Roman Fritz
Poseł na Sejm RP