Interpelacja w sprawie zmiany ustawy o samorządzie gminnym w zakresie wprowadzenia obowiązku ustalania zasad sponsoringu i udzielania darowizn przez spółki komunalne gmin

Szanowny Panie Ministrze,

jednostki samorządu terytorialnego, czyli gminy, powiaty i województwa, realizują zadania własne w celu zaspokojenia zbiorowych potrzeb lokalnej wspólnoty samorządowej na zasadach i w formach określonych w ustawie z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 679, dalej: u.g.k.). Zadania własne do wykonania dla każdej jednostki szczebla podziału terytorialnego kraju zostały odrębnie określone odpowiednio w ustawach: z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713 i 1378), z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 920) oraz z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1668).

Gospodarka komunalna obejmuje w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Zgodnie z art. 2 u.g.k. gospodarka komunalna może być prowadzona przez jednostki samorządu terytorialnego w szczególności w formach samorządowego zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego. Z kolei działalność wykraczająca poza zadania o charakterze użyteczności publicznej nie może być prowadzona w formie samorządowego zakładu budżetowego.

W praktyce działania spółek komunalnych nagminnie zdarzają się sytuacje, gdy spółki komunalne udzielają darowizn, a także zawierają umowy sponsoringowe. Wszak nie jest to działalność niezgodna z prawem, gdyż brak jest przepisów w prawie polskim, które zabraniałyby spółkom z udziałem gmin udzielać darowizn czy też sponsoringu – jednakże warunki, na jakich spółki komunalne dokonują sponsoringu i udzielają darowizn, powinny być określane w drodze uchwały podejmowanej przez radę gminy (miasta).

Będąc przez wiele lat starostą pabianickim i uczestnicząc aktywnie w pracach lokalnego samorządu gminnego, dostrzegłem opisany brak uregulowania prawnego, które powinno uzupełnić dotychczasową treść przepisu art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 i 1436), który wymienia sprawy należące do wyłącznej właściwości rady gminy.

Na konieczność podjęcia inicjatywy legislacyjnej polegającej na określeniu w ustawie o samorządzie gminnym obowiązku ustalenia w drodze uchwały rady gminy zasad sponsoringu i udzielania darowizn przez spółki komunalne gmin zwróciła uwagę Najwyższa Izba Kontroli w informacji o wynikach kontroli nr ewid. 148/2021/P/21/092/LSZ pt. "Funkcjonowanie spółek komunalnych w województwach pomorskim i zachodniopomorskim". Izba w informacji o działaniach podała dodatkowo komunikat, że złoży wniosek do prezesa Rady Ministrów o podjęcie zmian legislacyjnych w opisanym zakresie.

Ponieważ przedstawionych zmian przepisu art. 18 ust. 2 u.s.g. nie zainicjowano, zaś problem pozostaje nadal aktualny, uprzejmie proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytanie:

Czy w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji trwają prace mające na celu znowelizowanie przepisów ustawy o samorządzie gminnym, w tym zmianę art. 18 ust. 2 tejże ustawy poprzez wprowadzenie obowiązku ustalenia w drodze uchwały rady gminy zasad sponsoringu i udzielania darowizn przez spółki komunalne gmin?

Proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytanie w możliwie najkrótszym terminie, zgodnie z zasadami dotyczącymi interpelacji i zapytań poselskich.

Z wyrazami szacunku

Krzysztof Habura