Interpelacja w sprawie udziału użytkowników pojazdów elektrycznych w kosztach utrzymania infrastruktury drogowej

Współczesna polityka transportowa i podatkowa stoi przed fundamentalnym wyzwaniem: tradycyjne systemy opodatkowania użytkowania dróg, oparte głównie na podatkach zawartych w cenie paliwa (akcyza od paliw silnikowych oraz związane z tym opłaty), tracą efektywność w miarę rosnącej liczby pojazdów elektrycznych na rynku. Elektryczne pojazdy zeroemisyjne, korzystając z infrastruktury drogowej w jednakowym stopniu jak pojazdy spalinowe, obecnie nie są obciążane podatkiem paliwowym ani analogicznymi daninami, które stanowią istotne źródło finansowania utrzymania i rozbudowy sieci drogowej.

Wraz ze wzrostem liczby pojazdów elektrycznych narasta problem nierównego rozkładu ciężarów fiskalnych związanych z korzystaniem z infrastruktury drogowej. Samochody elektryczne pozostają poza systemem danin pośrednio związanych z użytkowaniem dróg, które obecnie w znacznej mierze finansowane są z podatków zawartych w cenie paliw. Powoduje to strukturalną lukę w systemie finansowania infrastruktury oraz rodzi pytania o długofalową stabilność dochodów publicznych przeznaczanych na ten cel.

Jednocześnie brak jest jasnej informacji, czy i w jaki sposób państwo zamierza reagować na ten problem systemowy, który będzie się pogłębiał wraz z dalszym wzrostem udziału pojazdów elektrycznych w ruchu drogowym. Niepewność ta dotyczy zarówno kierunku ewentualnych zmian w systemie podatkowym, jak i ich potencjalnych skutków dla użytkowników dróg oraz finansów publicznych. Z punktu widzenia przejrzystości i przewidywalności polityki fiskalnej zasadne jest uzyskanie jednoznacznego stanowiska Ministerstwa Finansów w tym zakresie.

W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Czy w Ministerstwie Finansów prowadzone są obecnie jakiekolwiek analizy, prognozy lub prace koncepcyjne dotyczące długoterminowych skutków fiskalnych wynikających z faktu, że pojazdy elektryczne nie uczestniczą w finansowaniu infrastruktury drogowej w sposób analogiczny do pojazdów spalinowych?

2. Czy zdaniem Ministerstwa Finansów obecny stan rzeczy – w którym część użytkowników dróg (pojazdy elektryczne) nie ponosi ciężarów publicznych związanych z ich utrzymaniem – jest zgodny z konstytucyjną zasadą równości i powszechności ponoszenia danin publicznych?

3. Czy Ministerstwo Finansów analizowało dotychczas potencjalne ryzyka budżetowe związane z dalszym wzrostem udziału pojazdów elektrycznych w ruchu drogowym, w szczególności w kontekście finansowania budowy, utrzymania i modernizacji infrastruktury drogowej, a jeżeli nie – z jakiego powodu?

4. Czy Ministerstwo Finansów traktuje obecny brak udziału pojazdów elektrycznych w finansowaniu infrastruktury drogowej jako rozwiązanie docelowe, czy jako stan przejściowy, który w przyszłości będzie wymagał decyzji systemowych – a jeżeli brak jest stanowiska w tym zakresie, to kiedy planowane jest jego wypracowanie?

5. Czy Ministerstwo Finansów przewiduje konieczność dostosowania systemu podatkowego do zmian strukturalnych w transporcie drogowym, wynikających z rozwoju elektromobilności, a jeżeli nie – to jakie mechanizmy mają zapewnić stabilność dochodów publicznych w tym obszarze?