Interpelacja w sprawie kampanii informacyjno-edukacyjnej dotyczącej negatywnych skutków spożywania alkoholu przez kobiety w ciąży, w tym FAS i FASD, a także oznakowania opakowań alkoholu

Szanowna Pani Ministro,

Fetal Alcohol Syndrome (FAS) oraz Fetal Alcohol Spectrum Disorders (FASD) to poważne, nieodwracalne zaburzenia rozwojowe dziecka będące skutkiem spożywania alkoholu przez kobiety w czasie ciąży. Skutki te obejmują m.in. trwałe uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego, zaburzenia poznawcze i emocjonalne, problemy w funkcjonowaniu społecznym oraz zwiększone ryzyko wykluczenia w dorosłym życiu.

W Polsce poziom wiedzy społecznej na temat FAS i FASD wciąż jest niewystarczający, a część kobiet nadal spotyka się z błędnymi przekonaniami, jakoby „niewielkie ilości alkoholu” w ciąży nie stanowiły zagrożenia. Tymczasem zgodnie z aktualnym stanem wiedzy medycznej nie istnieje bezpieczna dawka alkoholu dla kobiet w ciąży.

W wielu krajach Unii Europejskiej prowadzone są długofalowe kampanie informacyjne oraz stosowane są czytelne ostrzeżenia zdrowotne umieszczane bezpośrednio na opakowaniach napojów alkoholowych, w tym piktogramy ostrzegające przed spożywaniem alkoholu w ciąży.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje lub realizuje ogólnopolską kampanię informacyjną i edukacyjną dotyczącą skutków spożywania alkoholu przez kobiety w ciąży oraz problematyki FAS i FASD?
2. Jeśli tak – jakie są jej założenia, harmonogram, grupa docelowa oraz przewidywane nakłady finansowe?
3. Jeśli nie – czy Ministerstwo Zdrowia rozważa podjęcie takich działań w najbliższym czasie, we współpracy z samorządami, organizacjami pozarządowymi oraz środowiskiem medycznym?
4. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi lub planuje działania edukacyjne skierowane do personelu medycznego (lekarzy, położnych, pielęgniarek) mające na celu wzmocnienie profilaktyki FAS/FASD oraz wczesnej diagnozy?
5. Czy rozważane jest wprowadzenie obowiązku umieszczania na opakowaniach napojów alkoholowych wyraźnych, czytelnych ostrzeżeń zdrowotnych – w tym graficznych piktogramów – informujących o szkodliwości spożywania alkoholu w ciąży?
6. Czy Ministerstwo Zdrowia analizowało skuteczność podobnych rozwiązań funkcjonujących w innych państwach Unii Europejskiej i możliwość ich wdrożenia w Polsce?

Problem FAS i FASD ma charakter nie tylko zdrowotny, lecz także społeczny i ekonomiczny, a skuteczna profilaktyka wymaga systemowych, długofalowych działań informacyjnych. Ochrona zdrowia przyszłych pokoleń powinna stanowić jeden z priorytetów polityki zdrowotnej państwa.

Z wyrazami szacunku

Urszula Koszutska