Interpelacja w sprawie konieczności podjęcia działań profilaktycznych i edukacyjnych w zakresie ograniczenia nadmiernego korzystania przez niemowlęta i małe dzieci z urządzeń ekranowych oraz wsparcia rodziców i opiekunów w tym zakresie

Szanowna Pani Minister,

zwracam się do Pani Minister z interpelacją w sprawie potrzeby podjęcia przez państwo działań profilaktycznych i edukacyjnych dotyczących wpływu nadmiernego korzystania z urządzeń ekranowych przez niemowlęta i małe dzieci, w szczególności przez realizację ogólnopolskiej kampanii społecznej skierowanej do rodziców i opiekunów.

Jak wynika z doniesień publikowanych przez Polską Agencję Prasową, opartych na stanowiskach specjalistów zajmujących się rozwojem dzieci, coraz częściej obserwuje się zaburzenia rozwoju neurologicznego, emocjonalnego i społecznego u najmłodszych dzieci, które spędzają znaczną część czasu przed ekranami smartfonów, tabletów lub telewizorów. Eksperci wskazują m.in. na opóźnienia rozwoju mowy, trudności z koncentracją, zaburzenia regulacji emocji oraz problemy w relacjach społecznych.

Problem ten ma istotny wymiar społeczny i wychowawczy, a nie wyłącznie medyczny. Dotyczy on bowiem codziennych praktyk opiekuńczych w rodzinach, które często wynikają z braku dostępu do rzetelnej wiedzy, presji czasu, przemęczenia rodziców oraz niewystarczającego systemowego wsparcia w zakresie edukacji rodzicielskiej.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej realizuje szereg programów i działań ukierunkowanych na wsparcie rodzin, w tym rodzin z małymi dziećmi, m.in. przez system świadczeń, politykę prorodzinną, rozwój usług społecznych oraz działania profilaktyczne. Zasadne wydaje się, aby w ramach tej polityki uwzględnić również zagadnienie bezpiecznego i rozwojowo adekwatnego korzystania z technologii cyfrowych w pierwszych latach życia dziecka.

Szczególnie istotne jest dotarcie z rzetelną informacją do rodziców i opiekunów na jak najwcześniejszym etapie – w okresie okołoporodowym oraz w pierwszych latach życia dziecka – za pośrednictwem instytucji i form wsparcia funkcjonujących w systemie pomocy społecznej, opieki nad dzieckiem oraz polityki rodzinnej, takich jak programy wsparcia rodziny, asystenci rodziny, placówki wsparcia dziennego, żłobki czy poradnictwo rodzinne.

Mając na uwadze długofalowe skutki społeczne zaburzeń rozwoju dzieci, w tym trudności edukacyjne, problemy wychowawcze oraz zwiększone obciążenie systemu wsparcia społecznego, zasadne wydaje się podjęcie działań o charakterze prewencyjnym, opartych na wiedzy eksperckiej oraz szeroko zakrojonej kampanii informacyjnej.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej analizuje lub planuje analizować wpływ nadmiernego korzystania z urządzeń ekranowych przez niemowlęta i małe dzieci na funkcjonowanie rodzin oraz na potrzeby systemu wsparcia społecznego?
2. Czy rozważane jest zainicjowanie ogólnopolskiej kampanii społecznej skierowanej do rodziców i opiekunów, dotyczącej bezpiecznych i rozwojowo adekwatnych praktyk opiekuńczych w kontekście korzystania z mediów ekranowych przez najmłodsze dzieci?
3. Czy ministerstwo planuje uwzględnienie tego zagadnienia w programach wsparcia rodziny, poradnictwie rodzinnym, działaniach asystentów rodziny oraz w standardach funkcjonowania instytucji opieki nad dziećmi do lat 3?
4. Czy w tym zakresie przewidywana jest współpraca z Ministerstwem Zdrowia, Ministerstwem Edukacji Narodowej, Narodowym Funduszem Zdrowia oraz organizacjami pozarządowymi zajmującymi się wsparciem rodziny i ochroną praw dziecka?
5. Jakie działania profilaktyczne ministerstwo uznaje obecnie za najbardziej efektywne w przeciwdziałaniu negatywnym skutkom nadmiernej ekspozycji dzieci na media cyfrowe z punktu widzenia polityki rodzinnej i społecznej?