Interpelacja w sprawie sytuacji w gm. Bodzentyn

Szanowny Panie Premierze,

zwracam się do Pana w związku z sytuacją w gminie Bodzentyn, gdzie na mocy rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia 5 grudnia 2024 r. prezesa Rady Ministrów doszło do zawieszenia organów miasta i gminy Bodzentyn na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, a następnie w dniu 8 stycznia 2025 r. wprowadzono zarząd komisaryczny.

Zawieszenie w obowiązkach demokratycznie wybranych władz samorządowych oraz wprowadzenie zarządu komisarycznego to rozwiązanie nadzwyczajne, stanowiące daleko idącą ingerencję władzy centralnej w działalność samorządu, które wymaga szczególnej uwagi w kontekście zasad funkcjonowania demokratycznego państwa prawnego oraz funkcjonowania samorządu terytorialnego jako takiego. Jednocześnie tego typu praktyki powinny być stosowane z zachowaniem wszelkiego typu procedur oraz przewidzianych norm prawnych. Zgodnie z treścią art. 97 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, cyt. „Ustanowienie zarządu komisarycznego może nastąpić po uprzednim przedstawieniu zarzutów organom gminy i wezwaniu ich do niezwłocznego przedłożenia programu poprawy sytuacji gminy“. Z informacji przekazanych przez wojewodę świętokrzyskiego do burmistrza miasta i gminy Bodzentyn wynika, iż wojewoda nie kierował pism do Rady Miejskiej ani do burmistrza z przedstawionymi zarzutami i wezwaniem ich do niezwłocznego przedłożenia programu poprawy sytuacji gminy zgodnie z art. 97 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji lub Kancelaria Prezesa Rady Ministrów kierowała pisma do organów gminy Bodzentyn z przedstawionymi zarzutami i wezwaniem organów do niezwłocznego przedłożenia programu poprawy sytuacji gminy zgodnie z art. 97 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym?
2. Czy zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym możliwe było zawieszenie organów gminy bez przedstawienia zarzutów organom gminy i wezwania ich do niezwłocznego przedłożenia programu poprawy sytuacji gminy?
3. Na kim spoczywał obowiązek przedstawienia zarzutów organom gminy i wezwania ich do niezwłocznego przedłożenia programu poprawy sytuacji gminy?

Sprawa zawieszenia organów gminy Bodzentyn i wprowadzenia zarządu komisarycznego w tej gminie jest o tyle złożona, że w przypadku gminy Bodzentyn mieliśmy do czynienia z permanentnym paraliżem pracy organu stanowiącego, poprzez nieuczestniczenie w obradach rady miejskiej części radnych (w tym całego prezydium). Zgodnie z art. 98 ust. 1 w zw. z art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, Pańskie rozstrzygnięcie nadzorcze mogło zostać zaskarżone tylko przez gminę, a podstawą do wniesienia skargi mogła być tylko stosowna uchwała. Zatem rodzi się następujące pytanie:

1. W jaki sposób radni Rady Miejskiej w Bodzentynie jak i burmistrz miasta i gminy Bodzentyn mogli wnieść skutecznie skargę na Pańskie rozstrzygnięcie nadzorcze, skoro wszyscy wiedzieli, że nie ma możliwości podejmowania uchwał, gdyż prezydium Rady Miejskiej nie bierze udziału w sesjach?

Z poważaniem

Poseł na Sejm RP
Michał Wawer