Interpelacja w sprawie ograniczonego dostępu seniorów do skutecznej profilaktyki szczepień przeciw pneumokokom

Na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP składam interpelację do ministry zdrowia w sprawie ograniczonego dostępu osób starszych do skutecznej profilaktyki zakażeń pneumokokowych.

Zakażenia wywoływane przez Streptococcus pneumoniae stanowią jedno z najpoważniejszych zagrożeń zdrowotnych dla osób w wieku senioralnym. Szczególnie niebezpieczna jest inwazyjna choroba pneumokokowa (IChP), której przebieg u osób starszych jest ciężki i obarczony bardzo wysoką śmiertelnością. Z dostępnych danych wynika, że wskaźnik śmiertelności w przypadku IChP u pacjentów w wieku 65+ sięga niemal 50%, co stanowi najwyższą wartość spośród wszystkich grup wiekowych.

Z badań Krajowego Ośrodka Referencyjnego ds. Diagnostyki Bakteryjnych Zakażeń Ośrodkowego Układu Nerwowego wynika, że w 2024 r. wskaźnik wykrywalności IChP wyniósł 4,93 na 100 000 populacji ogólnej, natomiast wśród osób starszych wyraźnie wzrastał wraz z wiekiem - od 10,15 na 100 000 osób w wieku 65-74 lata, aż do 39,57 na 100 000 osób w wieku 95 lat i więcej.

Pomimo powyższych danych, obecny system profilaktyki szczepień przeciw pneumokokom dla seniorów w Polsce pozostaje niewystarczający. Osoby starsze mają obecnie dostęp do bezpłatnego szczepienia preparatem, który nie jest optymalnie dostosowany do potrzeb tej grupy wiekowej, nie zapewnia ochrony przed najgroźniejszymi dla seniorów serotypami pneumokoków oraz został pierwotnie zaprojektowany z myślą o populacji pediatrycznej. Co więcej, dostęp do refundowanego szczepienia uzależniony jest od spełnienia określonych kryteriów zdrowotnych, co w praktyce wyklucza z profilaktyki osoby ogólnie zdrowe, mimo że sam wiek istotnie zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu choroby.

Tymczasem inne szczepienia zalecane seniorom, takie jak szczepienia przeciw grypie czy RSV, cieszą się bardzo dużym zainteresowaniem i pokazują, że właściwie zaprojektowana profilaktyka przynosi realne korzyści zdrowotne i społeczne. Brak analogicznego, kompleksowego podejścia do profilaktyki zakażeń pneumokokowych należy uznać za istotną lukę systemową w ochronie zdrowia osób starszych.

Zapewnienie seniorom dostępu do nowoczesnej, skutecznej i dostosowanej do ich potrzeb profilaktyki szczepień przeciw pneumokokom mogłoby w istotny sposób ograniczyć liczbę zachorowań na IChP, zmniejszyć liczbę hospitalizacji oraz zgonów, a także pozwolić osobom starszym dłużej zachować sprawność, aktywność zawodową i społeczną oraz dobrą jakość życia.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Ministry z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia dostrzega problem ograniczonego dostępu seniorów do skutecznej profilaktyki szczepień przeciw pneumokokom, w szczególności w kontekście wysokiej śmiertelności IChP w grupie wiekowej 65+?

2. Czy prowadzone są obecnie analizy lub prace nad rozszerzeniem programu szczepień ochronnych dla seniorów o nowocześniejsze preparaty przeznaczone dla dorosłych, zapewniające szerszą ochronę przed serotypami pneumokoków najgroźniejszymi dla osób starszych?

3. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa zniesienie lub złagodzenie kryteriów zdrowotnych warunkujących dostęp do refundowanych szczepień przeciw pneumokokom dla seniorów, tak aby profilaktyką mogły zostać objęte również osoby bez chorób współistniejących?

4. Czy planowane jest wprowadzenie powszechnego, finansowanego ze środków publicznych programu szczepień przeciw pneumokokom dedykowanego wszystkim osobom po 65. roku życia, analogicznie do rozwiązań funkcjonujących w innych państwach europejskich?

5. Jakie działania edukacyjne i informacyjne planuje Ministerstwo Zdrowia w celu zwiększenia świadomości seniorów i personelu medycznego na temat zagrożeń związanych z zakażeniami pneumokokowymi oraz dostępnych form profilaktyki?

Z wyrazami szacunku

Posłanka na Sejm RP
Iwona Maria Kozłowska