Interpelacja w sprawie niewydolności systemu sądownictwa w sprawach wielotomowych

Szanowny Panie Ministrze!

Sąd Okręgowy w Olsztynie otrzymał do rozpoznania sprawę karną obejmującą 1600 tomów akt i 320 tysięcy stron materiału dowodowego, którą zgodnie z obowiązującymi przepisami ma zapoznać się jeden sędzia. Prokuratura Regionalna w Gdańsku skierowała do sądu akt oskarżenia przeciwko 22 osobom o udział w zorganizowanej grupie przestępczej oraz ponad 60 tysięcy przestępstw skarbowych. Oszacowano, że zapoznanie się z materiałem dowodowym w tempie 30 sekund na stronę zajmie sędziemu 2667 godzin, co stanowi ponad półtora roku pracy w pełnym wymiarze czasu.

Minister sprawiedliwości sprawuje nadzór nad funkcjonowaniem sądów powszechnych oraz kieruje pracami nad usprawnieniem wymiaru sprawiedliwości, co obejmuje również efektywność postępowań i racjonalność procesową. Brak systemowych rozwiązań dotyczących postępowań wielotomowych prowadzi do paraliżu wymiaru sprawiedliwości i naruszenia prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.

Sprawa ujawnia fundamentalne pytania o racjonalność postępowania prokuratorskiego oraz gotowość systemu sądownictwa do sprawnego rozpoznawania spraw o tak dużej skali dokumentacyjnej. Nie ustalono, czy akta sprawy zostały w całości zdigitalizowane, czy prokuratura zweryfikowała faktyczną niezbędność całego przedstawionego materiału dla udowodnienia zarzutów, ani czy resort podejmuje jakiekolwiek działania korygujące wobec takich sytuacji.

Opisana sytuacja nie jest przypadkiem odosobnionym i wskazuje na strukturalną wadliwość funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości w zakresie prowadzenia wielotomowych postępowań karnych. Brak działań naprawczych ze strony resortu sprawiedliwości wobec znanych od lat problemów świadczy o niewydolności nadzorczej ministerstwa.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jakie konkretne działania w zakresie poprawy efektywności wymiaru sprawiedliwości w sprawach wielotomowych zostały podjęte przez Ministerstwo Sprawiedliwości od momentu objęcia przez Pana Ministra urzędu i jakie przyniosły rezultaty?
2. Czy w przedmiotowej sprawie akta są prowadzone wyłącznie w formie papierowej, czy zostały zdigitalizowane, a jeśli nie – z jakich przyczyn i czy ministerstwo planuje wdrożyć obowiązek cyfryzacji akt w postępowaniach przekraczających określoną objętość?
3. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości przeprowadziło analizę zasadności przedstawienia przez prokuraturę 320 tysięcy stron materiału dowodowego w kontekście realnej możliwości jego procesowego wykorzystania i czy resort podejmuje działania kontrolne wobec praktyki nadmiernego gromadzenia materiałów przez prokuratury?
4. Jakie środki nadzorcze zastosowało ministerstwo wobec Prokuratury Regionalnej w Gdańsku w związku z przygotowaniem aktu oskarżenia o tak znacznej objętości i czy przewidziane są sankcje służbowe lub procedury dyscyplinarne wobec prokuratorów odpowiedzialnych za nieracjonalne gospodarowanie zasobami wymiaru sprawiedliwości?

Z poważaniem

Janusz Cieszyński