Interpelacja w sprawie bezpieczeństwa ruchu kolejowego oraz warunków pracy dyżurnych ruchu w PKP PLK

Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura poselskiego od dłuższego czasu docierają liczne sygnały od pracowników PKP PLK, zwłaszcza dyżurnych ruchu, dotyczące pogarszających się warunków pracy oraz rosnących zagrożeń dla bezpieczeństwa ruchu kolejowego. Sprawa ta ma charakter systemowy i nie dotyczy wyłącznie jednej lokalizacji, choć szczególnie jaskrawe przykłady pochodzą z lokalnego centrum sterowania w Kutnie.

Z przekazywanych informacji wynika, że przyjęty przez spółkę model organizacji pracy opiera się na maksymalnej redukcji obsady stanowisk dyżurnych ruchu, przy jednoczesnym znacznym rozszerzeniu zakresu odpowiedzialności jednego pracownika. Dyżurni ruchu odpowiadają równocześnie za prowadzenie ruchu na kilku liniach kolejowych, obsługę rozbudowanych systemów sterowania, nadzór nad przejazdami kolejowo-drogowymi, komunikację z maszynistami oraz reagowanie na sytuacje awaryjne. Taki model pracy, w ocenie samych pracowników, nie zapewnia wystarczających marginesów bezpieczeństwa.

Jednocześnie odpowiedzi udzielane przez Zarząd PKP PLK w ramach moich interwencji poselskich opierają się głównie na wewnętrznych przelicznikach i normach, które - według relacji praktyków - nie odzwierciedlają rzeczywistego obciążenia pracą. Powstaje w ten sposób poważna rozbieżność pomiędzy formalnymi deklaracjami spółki a faktycznymi warunkami wykonywania pracy na stanowiskach kluczowych dla bezpieczeństwa transportu kolejowego.

Szczególnie niepokojące są sygnały dotyczące obaw pracowników przed zgłaszaniem nieprawidłowości. Pomimo wejścia w życie przepisów o ochronie sygnalistów, wielu dyżurnych ruchu wskazuje na ryzyko działań odwetowych, takich jak przeniesienia, presja organizacyjna czy podważanie zdolności do pracy. Taka atmosfera zniechęca do otwartego informowania o zagrożeniach, co w sektorze infrastruktury krytycznej państwa powinno być traktowane jako poważny problem nadzorczy.

Należy podkreślić, że bezpieczeństwo ruchu kolejowego jest zadaniem publicznym o szczególnym znaczeniu, a państwo - jako właściciel infrastruktury kolejowej - ponosi bezpośrednią odpowiedzialność za zapewnienie takich warunków organizacyjnych, które minimalizują ryzyko błędu ludzkiego wynikającego z przeciążenia pracą i presji systemowej.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury posiada wiedzę na temat modelu organizacji pracy dyżurnych ruchu w PKP PLK oraz jego wpływu na bezpieczeństwo ruchu kolejowego?
2. Czy planowane są kontrole lub audyty dotyczące obsady stanowisk dyżurnych ruchu w lokalnych centrach sterowania, zwłaszcza w kontekście jednoosobowej obsady?
3. Czy zdaniem Pana Ministra obecny sposób ustalania obsady etatowej dyżurnych ruchu zapewnia właściwy poziom bezpieczeństwa transportu kolejowego?
4. Jakie działania nadzorcze zostaną podjęte w celu zapewnienia pełnoprawnej ochrony sygnalistów w PKP PLK?

Z wyrazami szacunku

Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP