Interpelacja w sprawie ochrony rzemieślników i przedsiębiorców przed anonimowymi i fikcyjnymi opiniami publikowanymi w Internecie

Szanowny Panie Ministrze,

organizacje zrzeszające rzemieślników i przedsiębiorców zwracają uwagę na narastający problem anonimowych, nieprawdziwych oraz fikcyjnych opinii i komentarzy publikowanych w Internecie, w szczególności na platformach opiniotwórczych oraz w mediach społecznościowych.

Jak wskazują przedstawiciele środowiska rzemieślniczego, coraz częściej dochodzi do sytuacji, w których przedsiębiorcy – mimo prowadzenia działalności zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, zasadami etyki zawodowej oraz wieloletnią tradycją – stają się ofiarami celowo zmanipulowanych lub całkowicie nieprawdziwych opinii, niemających żadnego związku z rzeczywiście wykonaną usługą lub dokonanym zakupem. Tego rodzaju komentarze realnie wpływają na utratę klientów, obniżenie dochodów, podważenie zaufania do przedsiębiorcy oraz stanowią formę nieuczciwej konkurencji.

Z informacji przekazywanych przez rzemieślników wynika również, że obecnie obowiązujące procedury zgłaszania i usuwania nieprawdziwych treści są długotrwałe, nieskuteczne lub przerzucają ciężar dowodu na osobę poszkodowaną. W praktyce oznacza to brak realnej ochrony dobrego imienia przedsiębiorców, w szczególności małych i średnich firm, dla których reputacja stanowi jeden z kluczowych elementów funkcjonowania na rynku.

Jednocześnie należy podkreślić, że rzetelne i prawdziwe opinie konsumenckie są istotnym elementem rynku i służą zarówno konsumentom, jak i przedsiębiorcom. Jednak obecna skala nadużyć sprawia, że anonimowość w sieci coraz częściej jest wykorzystywana jako narzędzie do bezkarnego niszczenia reputacji osób oraz firm.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy ministerstwo analizuje obecnie skalę problemu anonimowych i fikcyjnych opinii publikowanych w Internecie oraz ich wpływ na sytuację prawną i ekonomiczną przedsiębiorców, w szczególności rzemieślników i mikroprzedsiębiorców?

2. Czy są prowadzone lub planowane prace legislacyjne mające na celu wzmocnienie odpowiedzialności platform internetowych za treści publikowane w systemach opinii i recenzji?

3. Czy jest rozważane wprowadzenie rozwiązań prawnych zobowiązujących platformy internetowe do umożliwienia wystawiania opinii wyłącznie przez osoby, które faktycznie skorzystały z usługi lub dokonały zakupu, np. przez powiązanie recenzji z transakcją, wizytą w danym miejscu lub innym obiektywnym potwierdzeniem interakcji?

4. Czy ministerstwo planuje uproszczenie i przyspieszenie procedur usuwania treści niezgodnych z prawdą, naruszających dobre imię przedsiębiorców, w tym przez przeniesienie części obowiązków dowodowych na administratorów platform internetowych?

5. Czy jest przewidywane zobowiązanie platform internetowych do dostosowania regulaminów dotyczących publikowania opinii do polskich przepisów prawa, w szczególności w zakresie ochrony dóbr osobistych oraz przeciwdziałania nieuczciwej konkurencji?

6. Jakie realne narzędzia ochrony dobrego imienia przedsiębiorców, w tym rzemieślników, ministerstwo zamierza zaproponować, aby przywrócić równowagę między wolnością wypowiedzi a ochroną przed fałszywymi i celowo szkodliwymi recenzjami?

Rzemiosło stanowi fundament lokalnej gospodarki, opartej na zaufaniu, jakości i odpowiedzialności. Brak skutecznych mechanizmów ochrony przed fałszywymi opiniami prowadzi do osłabienia pozycji uczciwie działających przedsiębiorców oraz podważenia zaufania do środowiska rzemieślniczego jako całości.

Zwracam się zatem z prośbą o przedstawienie stanowiska ministerstwa w tej sprawie oraz informacji o ewentualnych planowanych działaniach legislacyjnych i organizacyjnych.

Z poważaniem

Poseł na Sejm RP
Olga Semeniuk-Patkowska